Tag Archives: warmtenet

Warmtenetten kunnen sleutelrol krijgen bij energietransitie

Gepubliceerd op

De warmtesector in Nederland staat door de energietransitie in het middelpunt van de belangstelling. Een warmtenet kan immers een uitstekend alternatief zijn in een toekomst zonder aardgas. Dat betekent wel dat de sector méér moet doen. Openheid verschaffen. Naar buiten treden. Werken aan klantgerichtheid. Dat was de rode draad tijdens de Jaarbijeenkomst van de Stichting Warmtenetwerk, recentelijk in Utrecht. De sector pakt die handschoen op.

Warmtebedrijven stonden tot voor kort in een relatief onopvallende hoek van het energiespeelveld. Ze zorgden voor betrouwbare levering van bijvoorbeeld stadsverwarming, en werden vooral gekend als technische experts. Hoogstens kwamen ze ongemakkelijk in het nieuws als via de media vragen werden gesteld over al of niet vermeende monopolieposities, onduidelijke kosten en hoge tarieven. Dat er argwaan is, is niet te ontkennen. Het imago van de sector kan soms nog wel enige verbetering gebruiken.

Belangrijke rol
Door de energietransitie kan alles anders worden. In het Klimaatakkoord is een belangrijke rol voor warmtenetten weggelegd. Gemeenten ontwikkelen nu warmtevisies, waarin warmtenetwerken vaak een belangrijke rol spelen. Veelzeggend is dat veel mensen tegenwoordig hun energiebedrijf bellen met vragen als: “Heeft het wel zin om een nieuwe cv-ketel te nemen als ik straks een aansluiting krijg op een warmtenet? En wanneer gaan ze in mijn gemeente eigenlijk met de aanleg van zo’n net beginnen?”

Verduurzaming warmtebronnen
Deelnemers aan de Jaarbijeenkomst in Utrecht vonden elkaar in de wens om te werken aan de verbetering van het maatschappelijk draagvlak, aan duidelijkheid over de kosten en tarieven, aan verduurzaming van de warmtebronnen en aan haalbare verdienmodellen. De steun van een invloedrijke club als Natuur & Milieu is er al: namens Wilma Berends schaarde deze organisatie zich achter de sector, onder de vlag ‘Geef warmte de leiding’. Natuur & Milieu heeft een warmtepact opgesteld waarbij de grote warmtebedrijven Nuon/Vattenfall, Eneco en Ennatuurlijk zich al hebben aangesloten. De ondertekening is half juli.

Draagvlak warmtenetten
Erik Stronk (CEO warmtebedrijf Ennatuurlijk, dagvoorzitter) doet een oproep om de vaart erin te houden. “Laten we als sector beter samenwerken. Laten we voortbouwen op wat er is en vooral werken aan goed draagvlak.” Positieve ervaringen met warmtenetwerken in Scandinavië laten volgens hem zien dat het maatschappelijk draagvlak voor warmtenetten sterk kan zijn – ook in Nederland.

Warmtenetten kunnen totale Nederlandse warmtevraag verduurzamen

Gepubliceerd op

Het eerste Nationaal Warmtenet Trendrapport is uitgereikt aan Ed Nijpels, voorzitter van het Energieakkoord. Het rapport is bedoeld voor politici, beleidsmakers en marktpartijen die actief op zoek zijn naar de verduurzaming van de bestaande- en nieuwbouw, utiliteit en industrie. De kansen die kleine- en grote warmtenetten bieden voor de verduurzaming zijn nog relatief onbekend bij veel stakeholders. Dit terwijl het Nederlandse energiesysteem de komende jaren drastisch gaat veranderen: Nederland wordt aardgasloos en duurzaam. Het vertrouwde aardgas wordt vervangen door andere warmte-opties zoals bijvoorbeeld all-electric (warmtepompen) en warmtenetten.

Meer dan 600 miljoen aan omzet

Het trendrapport maakt bekend dat Nederland meer dan 230 warmtenetten heeft, in nagenoeg alle 35 grootste gemeenten. Deze warmtenetten bedienen 317.000 huishoudelijke klanten (bijna 5% van het aantal woningen) en leveren daarnaast warmte aan kantoren, winkels, industrie en glastuinbouw. De sector heeft op dit moment een omzet van meer dan 600 miljoen euro. De sector verwacht als gevolg van het klimaatbeleid en de uitfasering van aardgas een sterke groei. Het trendrapport laat zien dat de potentie duurzame warmte ruim voldoende is om de totale Nederlandse warmtevraag te verduurzamen middels warmtenetten. Naast biomassa en WKO, zal met name de toepassing van geothermie zorgen voor een verduurzaming van de warmtevraag. Warmtenetten worden een integraal onderdeel van het energiesysteem, waarbij overtollige elektriciteit net als in Denemarken zal worden omgezet in warmte. De sector verwacht in het kort een groei van het aantal warmtenetten (en aansluitingen), met name in stedelijk gebied, en de verduurzaming van de bronnen van de warmtenetten.

Lokaal vormgeven

Er is consensus dat deze transitie onder leiding van met name gemeenten lokaal zal worden vormgegeven met betrokkenheid van alle stakeholders waaronder woningeigenaren en huurders. Een transparante afweging van de verschillende opties voor verduurzaming van de warmtevraag is daarbij cruciaal. Het trendrapport bevat ook verschillende visies op vragen als hoe de kosten voor de warmtenetten moeten worden gesocialiseerd om zo een gelijk speelveld te creëren, en of het warmtenet open moet zijn en wat daar dan precies mee bedoeld wordt. Denemarken laat tenslotte zien dat dergelijke vraagstukken niet relevant zijn als de prijs voor fossiel maar hoog genoeg wordt gemaakt, als onderdeel van een consistent, nationaal energiebeleid. Klanten gaan dan zelf op zoek naar het goedkoper en duurzamer alternatief.

Het Nationaal Warmtenet Trendrapport is een initiatief van Eneco, Ennatuurlijk, Eteck, HVC, NUON en Stadsverwarming Purmerend. Het Trendrapport is vanaf 19 april kosteloos te downloaden via de website: www.warmtenettrendrapport.nl

Brabantse ‘Green Deal’ om ontwikkeling van geothermie te versnellen

Gepubliceerd op

geothermieOp de Innovation Expo in Amsterdam tekenden 16 Brabantse partners de Green Deal Geothermie Brabant met minister Kamp van Economische Zaken. De partners zijn niet alleen overheden, maar ook bedrijven die concreet met geothermie als duurzame energiebron aan de slag willen, én burgers die er straks gebruik van willen maken. Met de Green Deal zorgen de partners voor een kickstart voor vijf concrete geothermieprojecten in Brabant. Reden voor het sluiten van deze deal is met name het feit dat de ontwikkeling van geothermie te langzaam gaat om de doelstellingen van het Nationaal Energie Akkoord te realiseren. Projecten staan teveel op zichzelf en de ontwikkeling stagneert hierdoor. Bundeling van projecten biedt de beste slagingskans. Die bundeling wordt nu gerealiseerd vanuit een nog op te richten entiteit: Geothermie Brabant BV (aandeelhouders: Hydreco Geomec en Energiefonds Brabant). Naast de realisatie van projecten richt de samenwerking zich ook op ontwikkeling van kennis en de communicatie met gebruikers, bewoners en afnemers.

De warmte uit de aarde wordt in steeds meer landen gebruikt als duurzame energie. Ook in Nederland is  geothermie  bezig aan een opmars. Geothermie wordt  veelal gebruikt voor het oppompen van warm water om kassen te verwarmen of ingezet in een productieomgeving.  Om dit water op te kunnen pompen worden er twee putten geboord. Het warme water komt naar boven via een productieput, verwarmt via bovengrondse verwarmingsbuizen kassen, huizen of fabrieken, en gaat via een put weer terug de ondergrond in, zodat de grondwaterdruk gelijk blijft.

Belangrijkste aspect van de Deal is de realisatie van vijf concrete geothermiebronnen/-projecten. Daarvoor zijn op dit moment de volgende locaties in beeld:

-Tilburg Noord (industrieterrein Vossenberg, specifiek Agristo)

-Helmond (stadsverwarmingsnet en glastuinbouwbedrijf Van Gog)

-Lieshout (bierbrouwerij Bavaria)

-Asten/Someren (meer dan 300 ha glastuinbouw)

-Amernet (Ennatuurlijk ziet geothermie als optie na stoppen afloop warmtelevering  vanuit Amercentrale)

De doelstelling van de vijf projecten is meerledig:

-Duurzame warmte voor in 1e fase 6500 woningen

-Duurzame warmte voor 2 tuinders en 3 grootschalige productiebedrijven

-De 5 projecten leveren minimaal 1,3 PJ op

-Verwachte besparing van ruim twee miljoen ton CO2

-Daarnaast resultaten op het gebied van maatschappelijk draagvlak i.r.t. warmtenetten, ontwikkeling en kennisontwikkeling i.r.t. drinkwatervoorziening.

In totaal is een bedrag van ca. Euro 100 miljoen nodig voor de  totale financiering van de vijf projecten. Om tot een geslaagde bundeling te komen is bij voorbaat gekeken naar een de optimale financieringsstructuur voor de vijf projecten tezamen. Daarvoor is allereerst een startkapitaal (Eigen Vermogen) nodig van Euro 10 miljoen. Hierover is in principe akkoord bereikt  tussen Hydreco en het Energiefonds Brabant (onderdeel van de BOM) . Dit startkapitaal is een sterke basis om de financiering verder in te vullen met een achtergestelde lening van Euro 20 miljoen en  Euro 70 miljoen projectfinanciering. Energiefonds Brabant zal dit proces coördineren.

Tijdens de Innovation Expo in Amsterdam tekende minister Kamp in totaal 5 nieuwe Green Deals en 1 City Deal; de Green Deal Geothermie Brabant was er daar één van. Namens de gezamenlijke Brabantse partijen tekende wethouder Paul Smeulders van de gemeente Helmond de deal met de minister. Na tekening van de deal gaat de uitvoering gecoördineerd worden door de Geothermie Brabant BV, met het Energiefonds Brabant en Hydreco als aandeelhouders.

De Green Deal is ondertekend door Minister Kamp van EZ,  Staatssecretaris Dijksma van I&M,  de gemeenten Helmond, Tilburg, Breda en Someren, de provincie Noord-Brabant, Brabant Water, Energiefonds Brabant, Hydreco Geomec BV, marktpartijen (Agristo, Bavaria, Ennatuurlijk, Vlisco,  Van Gog Kwekerijen, WoonPartners) en bewonersinitiatieven (Burgerinitiatief Helmond en Coöperatie Duurzame Energie Tilburg).

[related_post themes=”text”]