Tag Archives: circulariteit

Het roer om

Gepubliceerd op

Het nieuwe buzzword in de installatiebranche is circulariteit. Dat is niet verwonderlijk. In feite til je daarmee duurzaamheid naar een hoger niveau. Maar hoe geef je er handen en voeten aan? IZ sprak met een koploper uit de branche.

Spindler Installatietechniek is een bekende verschijning in het Rotterdamse. De totaalinstallateur bestaat al bijna 100 jaar. Richard Spindler, 53 jaar, behoort tot de 4e generatie. Samen met Marcel Comba bestiert hij het bedrijf met 220 man personeel. Spindler Installatietechniek is zowel actief in de woningbouw als utiliteit, waarbij het accent ligt op de eerstgenoemde sector.

Vraag
Het bedrijf merkt al enige tijd dat de vraag naar duurzame oplossingen aanzwelt. Bottlenecks op dit moment zijn een tekort aan personeel om warmtepompen, PV-panelen en dergelijke te installeren, alsmede het materiaaltekort, waardoor de leveringstijden snel oplopen.

Maatwerk
Spindler heeft gemengde gevoelens over de koers die Den Haag nu inslaat. “Met de Trias Energetica in het achterhoofd zou je eerst moeten isoleren, voordat je een (hybride) warmtepomp zou installeren. Aan de andere kant gaat het om maatwerk, waarbij je per situatie kijkt wat er technisch en financieel haalbaar is.”

Concurrerende oplossingen
“Een concurrerende oplossing, zoals de waterstofketel heeft ook zeker kans om een marktaandeel te veroveren. Er vinden al pilotprojecten plaats, de subsidiestroom komt op gang en technisch gezien hoef je maar weinig ingrepen te verrichten om over te stappen van een fossiel gestookte cv-ketel naar een waterstofvariant. Nadeel is wel dat je direct op wijkniveau de thermische energievoorziening moet regelen bij waterstof. Hoe dan ook, we zullen uiteindelijk toegaan naar gebiedsgebonden duurzame oplossingen denk ik.”

Circulariteit
Nederland is al volop bezig met de verduurzaming van de (thermische) energievoorziening. De aandacht voor circulariteit daarentegen komt nog maar net op gang. “Architecten, bouwkundige aannemers, ontwikkelaars en beleggers zitten er al bovenop, maar bij de installatiebranche staat het nog in de kinderschoenen”, merkt Spindler.

Inkoopcollectief
Hij wil daar als installateur en als onderdeel van een inkoopcollectief stappen in gaan zetten. Spindler Installatietechniek is lid van Inka, een inkoopcollectief van 25 middelgrote installateurs. “Inka heeft enige tijd geleden de PHI Factory ingeschakeld. Ze helpen ons om te versnellen naar een circulaire bedrijfsvoering en ambitieuze circulaire doelen te realiseren. De Roadmap en het actieplan zijn al gereed.”

CO2-scan
Voor Spindler Installatietechniek maakte de PHI Factory een scan van de CO2-footprint. Ook werd er gekeken naar mogelijkheden om circulariteit in de bedrijfsvoering vorm te geven. “Bijvoorbeeld door ons wagenpark te elektrificeren en ons energiegebruik te verduurzamen. Onze ambitie is om in 2027 de CO2-footprint met 50% te reduceren.”

Kantoor
Naast plannen maken, heeft de bevlogen installateur ook al concrete stappen gezet. Zo is voor de verbouwing van het kantoor gebruik gemaakt van circulair materiaal. In concreto: hout, dat van een eerder project afkomstig was. Ook heeft Spindler Installatietechniek inmiddels een eigen werkgroep ‘Duurzaamheid’.

Offertes
Met die werkgroep wil Spindler circulair werken concreet maken. “Zo kunnen we onze klanten bewust maken van kansen. Onder andere door in onze offertes de CO2-uitstoot mee te nemen en alternatieven te vermelden met een lagere CO2-uitstoot. Bijvoorbeeld door producten dichter bij huis te betrekken of gebruik te maken van lokale materialen. Op die manier geef je de klant een keuze.”

Demontabiliteit
Ook het demontabel maken van installaties draagt bij aan circulariteit in de bouwkolom. “Installeer alle systemen zodanig, dat je ze in hun totaliteit of onderdelen eenvoudig kunt repareren of vervangen”, licht Spindler toe. Klinkt simpel, maar blijkt in de praktijk nogal snel op obstakels te stuiten. “Zo zijn veel aannemers gewend om installaties in het beton te storten. Dan is het natuurlijk al einde verhaal. Je moet gezamenlijk op zoek gaan naar alternatieven. Circulariteit is me inmiddels wel duidelijk, vergt veel samenwerking met ketenpartners en nauwkeurige afstemming bij het ontwerp- bouw- en installatieproces.”

Kern
Terugkerend thema tijdens het gesprek is het gebruik van grondstoffen en materialen. Hoe ver ga je? Op dit moment zijn biobased materialen ‘hot’, ziet hij daar ook een toekomst voor weggelegd in de installatietechniek? “Ik zou eigenlijk niet zo goed weten hoe. Misschien voor de isolatie of bepaalde leidingsystemen, maar verder zie ik niet direct mogelijkheden. Wij werken veel met water, in combinatie met biobased materialen levert dit nog problemen op. Behalve als je gaat kijken naar Bioplastics.”

Materiaalpaspoort
Hij verwacht wel dat materiaalpaspoorten gemeengoed gaan worden in de installatiebranche. In een dergelijk paspoort staat welke materialen zijn gebruikt en waar ze precies zijn toegepast. Op die manier wordt hergebruik tijdens en na de levensfase van een gebouw een stuk eenvoudiger.

Obstakels
Koplopers, zoals Spindler Installatietechniek en branchevereniging Techniek Nederland zijn al bezig om de sector circulairder te maken. Maar daarbij loop je wel tegen obstakels aan. Hoe ga je je dienstverlening hierop afstemmen? Richard ziet wel brood in het ‘as a service model’, waarbij je een langjarig contract afsluit om bijvoorbeeld ‘warmte’ te leveren aan een klant en de precieze technische invulling, optimalisatie en het onderhoud bij de installateur komt te liggen. Maar hoe regel je dit juridisch? Wie is bijvoorbeeld de eigenaar van alle materialen en systemen? De fabrikant, de klant, de installateur…?

Conclusie
Werk aan de winkel dus. “Voor nu is het vooral belangrijk om massa te maken, vandaar ook dat we als Inka druk proberen uit te oefenen op ketenpartners door de oprichting van een Code of Sustainable Supply. Het kan dan zomaar heel snel gaan. Zeker als de politiek zich ermee gaat bemoeien. Volgens mij gaat het ons wel lukken om de sector in 2030 circulair te hebben ingericht.

R-ladder

De mate van circulariteit wordt vaak gerelateerd aan de zogenaamde R-ladder. Hoe hoger een strategie op deze lijst (ladder) van circulariteitsstrategieën staat, hoe circulairder de strategie is, legt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op haar website uit

R1. Refuse en Rethink (afwijzen en heroverwegen). Stap af van producten of materialen die je eigenlijk niet nodig hebt. Maak een product overbodig door van zijn functie af te zien, of die met een radicaal ander product te leveren.

R2. Reduce (verminderen). Grondstoffen efficiënter gebruiken door minder grondstoffengebruik tijdens de productie en het gebruik van producten.

R3. Re-use (hergebruiken). Hergebruik van afgedankt nog goed product, in dezelfde functie door andere gebruiker.

R4. Repair, Refurbish, Remanufacture en Repurpose (repareren, opknappen, reviseren en hergebruiken). Reparatie en onderhoud van een kapot product voor gebruik in zijn oude functie. Verleng zo de levensduur van producten. Opknappen en/of moderniseren van oud product. Maak nieuwe producten van oude producten. Onderdelen van afgedankt product gebruiken in nieuw product met dezelfde of andere functie.

R5. Recycling. Materialen verwerken tot grondstoffen met dezelfde (hoogwaardige) of mindere (laagwaardige) kwaliteit dan de oorspronkelijke grondstof.

R6. Recover (terugwinnen). Verbranden van materialen met energieterugwinning. In een circulaire economie komen zo min mogelijk materialen bij deze stap terecht.

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Installateur als duurzaamheidsambassadeur

Na een jaar lang proberen, onderzoeken en uitwerken in de praktijk, keert het tij voor wat betreft de uitvoering van ...

Innovatiekracht moet duurzaamheidsambities vorm geven

Nederland is één van de meest innovatieve en concurrerende landen ter wereld. Wanneer is er sprake van innovatiekracht? Gemakshalve gaan ...

Duurzame begint bij juist gebruik van gereedschap én materialen

Veiligheid en betrouwbaarheid van verwarmingsinstallaties is een steeds terugkerend thema. Het verrichten van onderhoud mét de juiste gereedschappen is daarbij ...

Hoe duurzaam is een klimaatsysteem?

Hoe ver ga je met duurzaamheid? Bouwkundigen en architecten zijn al volop bezig te onderzoeken hoe hun disciplines onderdeel kunnen ...

Hergebruik

Gepubliceerd op

In Kloetinge hebben DWT Groep en Paree Elektro-Telecom samen met een aantal partners de nieuwe Ithaka-kliniek onder handen genomen. De eisen die zorginstelling Emergis stelde aan de nieuwe kliniek voor kinder- en jeugdpsychiatrie logen er niet om. Het gebouw moest energieneutraal zijn én bovendien circulair tot stand komen.

Zorginstelling Emergis heeft uiteindelijk twee vestigingen samengevoegd tot één kliniek. Bij de renovatie en nieuwbouw is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van materialen die beschikbaar kwamen door de gedeeltelijke sloop van het bestaande gebouw. Vrijwel gelijktijdig met de bouw van het nieuwe Ithaka moest in Terneuzen, zo’n 60 kilometer verderop, het kantoor van Rijkswaterstaat plaatsmaken voor een nieuwe sluis. Het gebouw werd zorgvuldig gedemonteerd en tal van raamkozijnen, houten draag- en steunbalken en pilaren kregen zo’n 60 kilometer verderop een nieuwe bestemming.

Energieneutraal gebouw
De energiespecialisten van DWT Groep slaagden er samen met Paree Elektro–Telecom en Rothuizen Architecten en Stedebouwkundigen in om de Ithaka-kliniek grotendeels circulair tot stand te brengen. In opdracht van Emergis zijn in Kloetinge twee klinieken die voorheen een capaciteit van 42 bedden hadden, teruggebracht tot één locatie met 28 bedden. Dankzij warmtepompen en zonnepanelen is het nieuwe gebouw volledig energieneutraal.

Demontabele warmtepomp
Bij het project is gekozen voor een lucht-water-warmtepomp van Mitsubishi Electric. De pomp is geselecteerd omdat die, zodra de technische levensduur erop zit, in een speciale fabriek weer helemaal wordt gedemonteerd. Mark-Jan Koldijk van DWT Groep: “Dankzij circulair installeren en bouwen kunnen gebouwen ook sneller andere functies krijgen. Je weet immers niet hoe de wereld er over twintig jaar uitziet, dus is het handig heel eenvoudig zaken aan te kunnen passen. Zo krijgt een gebouw extra waarde.”

Systeemdenken
Circulariteit staat hoog op de agenda van de overheid én van Techniek Nederland. Maar in de praktijk blijkt het niet eenvoudig om systeemdenken centraal te stellen, hernieuwbare energiebronnen te gebruiken en ervoor te zorgen dat grondstoffen en installatieonderdelen zo weinig mogelijk waarde verliezen. Volgens Pieter Paree (Paree Elektro–Telecom) was het enthousiasme van Emergis doorslaggevend om iedereen mee te krijgen. “Alle betrokkenen moeten erin geloven en fouten durven te maken. Met vallen en opstaan hebben we een prachtig resultaat bereikt.”

Auteur: Dick Reijman, Techniek Nederland

Dit is een artikel uit de print-editie van het vakblad IZ. De digitale edities van IZ zijn gratis te raadplegen via www.installateurszaken.nl. Liever een print-editie op uw deurmat? Maak dan gebruik van onze tijdelijke actie en meld u nu aan voor een gratis abonnement op IZ via www.installateurszaken.nl

Installaties in circulaire (ver)nieuwbouw

Is het wel mogelijk om circulaire installaties te ontwerpen? Met die vraag in het achterhoofd wordt nu geëxperimenteerd in een ...

Circulaire installaties

Het komende decennium gaan we als branche over op circulaire gebouwinstallaties, daar is geen twijfel over mogelijk, volgens Merosch. Het ...

Circulairleidingwerk

Karel steekt van al het nieuws meestal maar de helft op. Zo was het hem laatst opgevallen dat er veel ...

Dak vol zonnecollectoren verwarmt circulaire wijk

In de nieuwe circulaire wijk Buiksloterham heeft Westpoort Warmte het grootste zonnedak van Amsterdam gerealiseerd. Met de 1.680 collectoren levert ...

Circulaire installaties

Gepubliceerd op

Het komende decennium gaan we als branche over op circulaire gebouwinstallaties, daar is geen twijfel over mogelijk, volgens Merosch. Het adviesbureau heeft in samenspraak met leveranciers de afgelopen tijd al verschillende circulaire installaties weten te realiseren. Adviseur Nordin Oudshoorn weet er meer over.

Lees het artikel op installateursZaken.nl of in IZapp

Op onze nieuwsbrief abonneren

Wat betekent de Miljoenennota voor de installatiebranche?

Gepubliceerd op

Een flink aantal plannen dat het kabinet Rutte III afgelopen week presenteerde, raken de ondernemers in de technische installatiebranche. De specialisten van Uneto-VNI hebben de Miljoenennota voor u geanalyseerd. Een overzicht op het gebied van arbeidsmarkt, economische en fiscale zaken, onderwijs, klimaat en energie en digitalisering.

Uneto-VNI is blij met versoepeling van het ontslagrecht. Ontslag wordt mogelijk op basis van een combinatie van gronden, er komt een lagere transitievergoeding en een verruiming van de mogelijkheden om scholingskosten met de transitievergoeding te verrekenen. De mogelijkheid om tijdelijke contracten af te sluiten, wordt verruimd. Nu kunnen werkgevers twee contracten in drie jaar afsluiten. Dat worden drie contacten in drie jaar met een tussenpoos van zes maanden. Over belangrijke onderwerpen zoals een nieuwe zzp-wetgeving, loondoorbetaling bij ziekte bij kleine werkgevers en aanpassing van de pensioenwetgeving hakt het kabinet helaas geen knopen door.

Wet arbeidsmarkt in balans
In het najaar van 2018 gaat dit wetsvoorstel naar de Tweede Kamer. Uneto-VNI is niet blij met de voorgestelde maatregelen die flexibele en tijdelijke contracten duurder maken door premiedifferentiatie en een ontslagvergoeding vanaf de dag van indiensttreding. Wij vinden dat flexibele arbeid betaalbaar moet blijven. Handhaving van de huidige sectorindeling en lastendekkende premies zijn daarvoor nodig. 

Wijzigingen transitievergoeding
Er komt vanaf 1 januari 2020 een verruiming van de aftrekbaarheid van inzetbaarheidskosten. Dat betekent dat de ondernemer de gemaakte (scholings)kosten mag verrekenen met de transitievergoeding als die worden gemaakt voor doorstroming naar een andere functie in het bedrijf. Op basis van het wetsvoorstel transitievergoeding bij ontslag wegens bedrijfseconomische omstandigheden en langdurige arbeidsongeschiktheid worden werkgevers vanaf 1 april 2020 gecompenseerd voor de betaalde transitievergoeding. Dit gebeurt met terugwerkende kracht tot 1 juli 2015. Ook voor ondernemers die stoppen met hun bedrijf of bij arbeidsongeschiktheid komt er een compensatie van de transitievergoeding. Die zal gelden voor bedrijven met minder dan 25 werknemers en vermoedelijk ingaan op 1 januari 2020. Begin 2019 komt er een verruiming en aanpassing van de criteria voor de overbruggingsregeling van de transitievergoeding. Bedrijven met minder dan 25 werknemers kunnen op deze regeling een beroep doen als de vergoeding die ze moeten betalen hun bedrijfseconomische positie verslechtert. De huidige regeling loopt tot 1 januari 2020.

Extra geboorteverlof
Partners krijgen vanaf 1 januari 2019 na de geboorte van een kind een hele werkweek volledig doorbetaald verlof. Dit gebeurt op basis van de (Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG). De ouders mogen de vrije dagen meteen opnemen of in de eerste vier weken na de geboorte. Ze mogen daarnaast vanaf juli 2020 binnen zes maanden na de geboorte nog vijf weken extra verlof opnemen tegen een uitkering van 70% van het loon. Het UWV vergoedt dit aan de werkgever. Het adoptie- en pleegouderverlof wordt per 1 januari 2019 verlengd van vier naar zes weken.

Nieuw pensioenstelsel
Het kabinet wacht op een advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) over een nieuw, toekomstbestendig pensioenstelsel. Dit stelsel moet ruimte bieden om de pensioenen voor deelnemers en gepensioneerden op korte termijn te verhogen. Werkgevers vinden het daarnaast belangrijk dat premies op de langere termijn stabiel blijven. Onderzocht wordt wat het effect is van de afschaffing van de doorsneepremie en de financiering daarvan.   

Meer mensen met een beperking aan de slag
Het kabinet wil meer mensen met een beperking aan het werk helpen. Daarom wordt het eenvoudiger voor werkgevers om loonkostensubsidie voor deze werknemers te verkrijgen. Uitgangspunt is dat werken met een loonkostensubsidie aantrekkelijk wordt. Dit geldt ook voor mensen in deeltijd. Er komt in elke arbeidsmarktregio een herkenbaar contactpunt om meer werknemers met een beperking aan een baan te helpen. UWV en gemeenten zetten de contactpunten op en het bedrijfsleven kan zich hierbij aansluiten.

Premies Sociale Zekerheid 2019
De inkomensafhankelijke zorgpremie die werkgevers moeten betalen voor hun werknemers gaat van 6,90% in 2018 naar 6,95% in 2019. Deze premie geldt in 2019 over de eerste 55.923 euro van het brutoloon. De Awf-premie in 2019 – die van toepassing is op het WW-deel na de eerste zes maanden-  neemt toe van 2,85% naar 3,25%. De Aof-premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds stijgt van 6,27% naar 6,47%. Uneto-VNI gaat deze premiestijging aan de kaak stellen bij de overheid aangezien het aantal uitkeringen al langere tijd daalt. Alleen de sectorpremie voor de eerste zes maanden WW daalt van 0,70% naar waarschijnlijk 0,29%.

Economische en fiscale zaken
Volgens Uneto-VNI is het belangrijk dat de inkomsten- en vennootschapsbelasting voor het eerst sinds jaren omlaag gaat. Daar staat helaas tegenover dat dga’s te maken krijgen met een verhoging van het box II-tarief. Daarmee worden ondernemers gestraft die spaarzaam zijn geweest toen dat nodig was. Deze maatregel gaat ten koste van de investeringskracht van onze mkb-ondernemers.

Vennootschapsbelasting

Verlaging tarieven

Belast bedrag (winst)

2018

2019

2020

2021

€ 0,- tot € 200.000,-

20%

19%

17,5%

16%

Vanaf € 200.000,-

25%

24,3%

23,9%

22,25%

Verliesverrekening
Vanaf 2020 gaat de verliesverrekening van negen jaar naar zes jaar. Dit houdt in dat u verliezen uit 2020 tot maximaal 2026 mag verrekenen.

Beperking renteaftrek
Voortkomend uit een Europese richtlijn is er een voorstel voor een earnings-strippingregeling ingediend. Dit komt erop neer dat vanaf 2020 rentekosten slechts aftrekbaar zijn tot maximaal 30% van de fiscale winst (resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en waardering van goodwill). Hiervoor geldt wel een minimum van 1 miljoen euro. Dus 1 miljoen is altijd aftrekbaar van de winst, ook al is het meer dan 30% van de winst. Er geldt een uitzondering van deze regel voor bestaande publiek-private infrastructurele samenwerkingsprojecten.

Inkomstenbelasting

Verlaging tarieven
Momenteel zijn er vier belastingtarieven in de inkomstenbelasting. Daar blijven er in 2021 twee van over. Tot een inkomen van € 68.507,- geldt dan een tarief van 37,05% en daarboven geldt een tarief van 49,5%. De maximale hypotheekrenteaftrek en de zelfstandigenaftrek volgen deze geleidelijke verlaging van het toptarief.

Vereenvoudiging en wijziging kleine ondernemersregeling
Vanaf 2020 geldt dat een ondernemer bij een verwachte omzet onder € 20.000,- ervoor kan kiezen om vrijgesteld te zijn van btw. Dit houdt in dat je dan geen btw in rekening hoeft te brengen, maar betaalde btw ook niet kan terugvorderen.

 Overige wijzigingen

Tarief Box 2 voor de directeur-grootaandeelhouder

 

2018

2019

2020

2021

Belastingtarief

25%

25%

26,25%

26,9%

Rekening-courant dga’s
Het kabinet wil vanaf 2020 rekening-courantschulden van directeuren-grootaandeelhouders (dga’s) fiscaal beperken. Voor zover een rekening-courantschuld meer bedraagt dan € 500.000,- zou deze worden belast in box 2 als dividenduitkering. Deze maatregel is alleen genoemd in de Miljoenennota en niet uitgewerkt. Zo is ook onbekend of er overgangsrecht komt om geleidelijke afbouw van bestaande rekening-courantverhoudingen mogelijk te maken.

Bijtellingstarief fietsen
Vanaf 2020 komt er een vast bijtellingstarief voor fietsen (inclusief e-bikes en speed pedelecs) van 7 procent.

Vermogensbelasting (Box 3)
Het heffingsvrije vermogen wordt verhoogd tot € 30.360,- per persoon. Het forfaitaire rendement van de vermogensschijven wijzigt naar 1,94% (van € 30.360- tot € 102.010,-), 4,45 procent (van € 102.010,-  tot € 1.020.096,-) en 5,60% (meer dan € 1.020.096,-).

Onderwijs
Uneto-VNI is verheugd over de extra investeringen in het technisch onderwijs, maar volgens de brancheorganisatie moet er méér gebeuren. De beschikbaarheid van technische vakmensen wordt hét knelpunt van de energietransitie. Extra investeringen zijn daarom dringend noodzakelijk.

Meer investeringen in het technisch vmbo
Uneto-VNI is tevreden met de investering van 100 miljoen euro in het technisch vmbo en een verlenging van het Regionaal Investeringsfonds voor 2019 – 2022 voor in totaal 100 miljoen euro.

Bezuiniging op BBL
Dankzij de lobby van Uneto-VNI is een voorgenomen bezuiniging van 19,5 miljoen euro op de subsidie voor praktijkleren, de zogenoemde beroepsbegeleidende leerweg (BBL), van de baan. De voltallige Tweede Kamer steunde een motie die hiertoe opriep. De BBL is hét succesverhaal van het technische onderwijs. Uneto-VNI vindt daarom dat de regeling ook na 2019 volledig en structureel moet blijven bestaan. We gaan tot het uiterste om dat te bereiken.

Hybride docent
De inzet van ‘hybride’ docenten die deels in het installatiebedrijf en deels in het beroepsonderwijs werkzaam zijn kan helpen om het nijpende docententekort te verminderen. Helaas ontbreekt deze duurzame oplossing voor het docententekort in de plannen van dit kabinet.

Onvoldoende inzet voor Leven Lang Ontwikkelen
De technische ontwikkelingen gaan razendsnel. Dat vraagt om een grote wendbaarheid en aanpassingsvermogen van werknemers. Onze technici moeten zich continu kunnen blijven ontwikkelen en in staat worden gesteld nieuwe vaardigheden aan te leren. Het kabinet toont op dit punt echter onvoldoende ambitie en investeert slechts 7,5 miljoen euro voor een leven lang ontwikkelen. Uneto-VNI vindt dat een druppel op een gloeiende plaat.

Netto-bezuiniging op het mbo
UNneto-VNI vindt het onbegrijpelijk dat er netto wordt bezuinigd op het mbo, de sector waar een ‘leven lang ontwikkelen’ vorm moet krijgen en waar we de aantallen techniekstudenten zien afnemen.

Klimaat en energie
Uneto-VNI is blij met de aandacht die het kabinet heeft voor de energietransitie. Tegelijkertijd vinden wij dat Rutte III in de begroting andere keuzes had kunnen maken. Daarmee zou de omslag naar een duurzame energievoorziening nóg sneller kunnen verlopen. Om in 2030 de uitstoot van CO2 met 49% te verlagen, is extra inzet voor de scholing van technici bijvoorbeeld hard nodig. In de Miljoenennota staat slechts een korte passage over de klimaatopgave. Het wachten is op de uitwerking en goedkeuring van het Klimaatakkoord voordat de concrete plannen duidelijk worden.

Belasting op aardgas omhoog
Vanaf 1 januari 2019 gaat het energiebelastingtarief voor aardgas met 3 cent per kubieke meter omhoog. Het tarief voor elektriciteit gaat met 0,72 cent per kWh omlaag. Deze maatregelen waren vorig jaar al aangekondigd in het regeerakkoord, maar staan nu zwart op wit in het belastingplan. Doel van de maatregel is om investeren in bijvoorbeeld warmtepompen te stimuleren en op termijn afscheid te nemen van gasgestookte installaties.

Energiebelasting omhoog
Huishoudens gaan jaarlijks € 51,- extra betalen voor hun energie, door een korting op de belastingvermindering in de energiebelasting. Die belastingvermindering was € 308,54, maar wordt nu € 257,54. In totaal zal een gemiddeld huishouden jaarlijks ongeveer 130 euro per jaar meer aan energie gaan betalen.

Verlaging Energie-investeringsaftrek
De Energie-Investeringsaftrek (EIA) wordt verlaagd van 54,5% in 2018 naar 45% in 2019. De EIA houdt in dat je het percentage als extra kosten mag opnemen waardoor de winst voor belastingen daalt. Volgens Uneto-VNI staat de verlaging van het percentage haaks om de doelstelling van het kabinet om investeringen in energievriendelijke maatregelen te stimuleren.  

Geen besluit over verlenging ISDE-subsidie
De oproep vanuit het Klimaatberaad om de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) te verlengen tot na 2020 zien we nog niet terug. Voor dit jaar en 2019 is nog twee keer 100 miljoen euro beschikbaar, een bedrag dat voortvloeide uit een convenant dat markt en overheid vorig jaar ondertekenden. Voor 2020 is nog 25 miljoen euro gereserveerd, maar die is waarschijnlijk bedoeld om subsidieaanvragen die aan het eind van 2019 binnenkomen nog te kunnen honoreren. De toekomst van de ISDE zal duidelijk worden met de komst van het definitieve Klimaatakkoord eind van dit jaar.

Huurwoningen
Woningcorporaties krijgen 100 miljoen euro om hun woningbestand te verduurzamen. Dat gebeurt in de vorm van een korting op de verhuurdersheffing, waarvan de hoogte gekoppeld is aan de mate van verduurzaming van de woningen. Uneto-VNI is positief over deze maatregel maar vindt dat er meer nodig is om snelheid te kunnen gaan maken met het verduurzamen van corporatiebezit.

Zonnepanelen voortaan onderdeel van WOZ-waarde
Gemeenten mogen zonnepanelen meerekenen bij het vaststellen van de WOZ-waarde van een woning. Uneto-VNI is het hier niet mee eens. Dit leidt ertoe dat woningbezitters gestraft worden voor investeringen in zonnepanelen. De WOZ-waarde van een huis wordt gebaseerd op de vrijeverkoopwaarde van het huis, ofwel het bedrag dat het huis op zal leveren wanneer het wordt verkocht. De waarde hangt onder meer af van de grootte en ligging van het huis, van het type woning en dus ook van de aanwezigheid van zonnepanelen.

Circulaire economie
UNETO-VNI is positief over de oprichting van het investeringsfonds Invest-NL dat bedrijven helpt bij de klimaattransitie. Ook is duidelijk dat het kabinet werk wil maken van de ontwikkeling naar een circulaire economie. Hiervoor komt een extra budget van 8 miljoen beschikbaar in de komende twee jaar.

Digitalisering
Digitalisering is meer dan ooit van belang voor de technische installatiebranche. Dat geldt voor het ontwerp, maar ook voor beheer en onderhoud, bestellingen en de commerciële afwikkeling van projecten. Blockchain, artificial intelligence en big data bieden de sector nieuwe economische mogelijkheden. Cybersecurity is daarom voor technisch dienstverleners én de industrie een belangrijk thema. Uneto-VNI is er dan ook blij mee dat het kabinet hiervoor structureel 95 miljoen euro reserveert. Daarnaast reserveert het kabinet eenmalig 30 miljoen euro om cybercriminaliteit tegen te gaan.

Circulair schoolgebouw met verbeterd binnenklimaat

Gepubliceerd op

Gilde Opleidingen en BAM hebben een overeenkomst gesloten voor langjarig beheer en onderhoud van het hoofdgebouw van het opleidingscentrum in Venlo. De twaalfjarige overeenkomst komt voort uit de renovatie van het gebouw, die in 2016 door BAM is afgerond. Bij de renovatie van het uit 1988 stammende gebouw is veel aandacht geschonken aan circulariteit, verbetering van het binnenklimaat en energieprestaties. In het gebouw zijn onder andere een energiezuinige warmtepomp in combinatie met CO2 gestuurde luchtbehandeling voor verwarming en koeling en radiatoren voor een laagtemperatuur traject geïnstalleerd. Bij de toepassing van bouwmaterialen is toekomstig hergebruik het uitgangspunt geweest.

Om het gebouw nog duurzamer, efficiënter en comfortabeler te maken wordt BAM Building Analytics toegepast; een data-analyse platform. Met behulp van sensoren van het gebouwbeheersysteem wordt continu data verzameld van de installaties. Op basis van data-analyse, waarbij preventief, protocollair onderhoud plaats maakt voor voorspelbaar, data-gestuurd onderhoud, kunnen storingen vroegtijdig worden gedetecteerd, zodat onderhoud kan plaatsvinden voordat overlast ontstaat.

Unica en Carrier werken samen aan circulaire installaties

Gepubliceerd op

Beide ondernemingen hebben een overeenkomst gesloten om gezamenlijk nieuwe circulaire concepten te ontwikkelen. Inzet is het beter omgaan en volledig benutten van grondstoffen. Door zelf eigenaar te blijven van klimaatsystemen kunnen Unica en Carrier deze efficiënt inzetten tijdens de gebruiksperiode en materialen daarna zoveel mogelijk hergebruiken. De bedrijven gaan op die manier een ketensamenwerking aan.

Van bezit naar gebruik
De nieuwe dienstverlening is gebaseerd ‘gebruik’. De leverancier blijft eigenaar van een product en geeft garanties af via een service level agreement. De gebruiker betaalt alleen voor het gebruik en is totaal ontzorgd. Omdat de leverancier gedurende langere tijd betrokken blijft bij het product, brengt hij gedurende de gehele looptijd van het contract zijn expertise in. Deze vorm van dienstverlening is erop gericht om een zo laag mogelijke Total Cost of Ownership te realiseren voor opdrachtgevers. Unica Ecopower heeft meer dan 10 jaar ervaring met het in eigendom hebben van duurzame Carrier installatie-assets en ziet dat dit principe voordelen oplevert voor zowel gebruiker als leverancier.

Circulaire zoektocht
Ook de toenemende schaarste van grondstoffen en de hogere duurzaamheidseisen die aan installaties in gebouwen worden gesteld, spelen een steeds grotere rol voor gebouweigenaren in hun zoektocht naar de verduurzaming van vastgoed. Door als leverancier ook eigenaar te blijven van het product, kunnen grondstoffen na de contractperiode weer worden hergebruikt. Daarnaast kan de leverancier tijdens onderhoudsmomenten nieuwe en betere onderdelen leveren om de levensduur van producten te verbeteren.

Ketensamenwerking
Unica en Carrier gaan de circulaire doelstelling nu gezamenlijk invullen in de vorm van een pay-per-use oplossing. In deze vorm van ketensamenwerking combineren Carrier Airconditioning als leverancier en Unica Ecopower als system integrator hun aanbod tot een klimaatsysteem dat tegen een jaarlijks bedrag wordt aangeboden aan opdrachtgevers. Unica Ecopower heeft kennis en ervaring van systeemintegratie, financiering en het garanderen van energieprestaties. Carrier Airconditioning brengt technisch hoogwaardige kennis in, heeft duurzame producten en heeft de beschikking over R&D faciliteiten.

Materialenpaspoort komt stap dichterbij

Gepubliceerd op

Vanwege de inmiddels flinke ervaring met circulair bouwen technisch dienstverlener en bouwkundig aannemer VolkerWessels gevraagd bij te dragen aan de operationele definiëring van het begrip circulariteit van het Madaster materialenpaspoort. Een materialenpaspoort van een bouwwerk maakt inzichtelijk welke materialen bij de bouw zijn gebruikt en hoe ze zijn verwerkt. Dat maakt het hergebruiken en terugwinnen van materialen bij de sloop of demontage veel eenvoudiger en geeft bouwwerken meer waarde.

Nationale standaard
De methodiek van de onafhankelijke Madaster Foundation om zo’n paspoort op te stellen wordt tot nationale standaard ontwikkeld. Bouwconcern VolkerWessels is hierbij al vanaf de start één van de ‘founding fathers’ betrokken, maar werkt nu ook inhoudelijk mee om het begrip circulariteit te operationaliseren.

Ervaring
 “Met onder andere Fokker Logistics Park, het Alliander kantoor in Duiven en ons MorgenWonen-concept hebben we al veel ervaring opgedaan met circulair bouwen,” aldus Lars van der Meulen, manager corporate social responsibility van VolkerWessels. “Die ervaring zetten we nu in om de circulaire methodiek van het Madaster materialenpaspoorten mede vorm te geven. Er zijn verschillende manieren om daar naar te kijken. Neem je bijvoorbeeld de energie die nodig is om de materialen te winnen, mee in de berekeningen? En zo zijn er nog wel meer afwegingen te maken.”

Gereed
De methodiek achter het Madaster materialenpaspoort is per 29 september 2017 gereed en via een online platform beschikbaar voor de Nederlandse markt.