De startbaan van de voormalige vliegbasis Soesterberg bestaande uit 45 meter breed en 3200 meter lang zwart asfalt, wordt als warmtecollector ingezet voor de opwekking van duurzame energie. De warmte in het asfalt wordt verzameld door waterleidingen en opgeslagen in grondwaterlagen op een diepte van circa 180 meter. Twee toekomstige woonwijken in Soesterberg zullen aardgasloos en energieneutraal op dit systeem worden aangesloten, zo meldt de plaatselijke wethouder. Uit eerder onderzoek is al gebleken dat de baan voldoende warmte genereert voor 5000 huishoudens binnen een straal van 5 kilometer.

Wethouder Marcel Adriani (D66) van duurzaamheid is groot voorstander van aansluiting op SolarRunway, zoals dit project wordt genoemd. De woningen krijgen ook nog zonnepanelen voor de elektriciteit, waarmee onder meer een warmtepomp wordt aangedreven die het aangevoerde water opwarmt.

SolorRunway kan naar verwachting een stevige bijdrage leveren aan de vermindering van de CO2-uitstoot. Een besparing van 1800 kilo CO2 per nieuwe woning per jaar bespaard behoort tot de mogelijkheden.

[related_post themes=”text”]

Ontwikkelaar en beheerder Jebber heeft een Breeam-oplevercertificaat met drie van de vijf sterren ontvangen voor ‘de Trip’ in Utrecht, een nieuwbouwproject voor starters. De duurzaamheidsprestatie van de Trip is daarmee als ‘Very Good’ beoordeeld. Breeam is een beoordelingsmethode om de duurzaamheidprestatie van gebouwen te bepalen. Monique van Loon, directeur van Jebber: “Bij de Trip zijn bouwkundige- en installatietechnische componenten integraal op elkaar afgestemd, waardoor elke woning en commerciële ruimte voor het leveren van warmte lokaal weinig energie hoeft op te wekken.”

Jebber heeft een prestatiecontract voor twintig jaar afgesloten met aannemerscombinatie COM4Trip voor de realisatie, het onderhoud en het beheer van de gebouwen en de installaties. Het project is voorzien van een warmte-koudeopslag (WKO), die in combinatie met warmtepompen en zonnestroom duurzame energie oplevert. Horeca-exploitanten en creatieve ondernemers troffen in hun ruimte een aantal duurzame maatregelen (Breeam-credits) en duurzaam gedrag van huurders wordt beloond. Zo krijgen de bewoners van de starterswoningen een bonus als ze zuinig met energie omgaan.

De Trip bestaat uit 253 startersappartementen, 1.500m2 bedrijfsruimte voor horeca en creatieve ondernemers en parkeervoorzieningen voor fiets en auto. In oktober 2016 is de Trip opgeleverd. Inmiddels heeft zo’n 80 procent van de bewoners zijn intrek genomen in de startersappartementen en heeft een aantal ondernemers zijn deuren geopend.

[related_post themes=”text”]

Op 17 januari jl. is het hoogste punt bereikt van @Home Amstelkwartier. Het is de eerste woontoren in Nederland met een energieprestatie-coëfficiënt (EPC) van nul. Dit wordt onder meer bereikt door de toepassing van circa 2.500 m2 PV-panelen. Om elektriciteit op te wekken voor de woningen zijn zowel op het dak als op een deel van de gevels panelen in het gevelontwerp geïntegreerd. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van stadsverwarming en heeft de woontoren een hoogwaardig geïsoleerde gebouwschil van prefab sandwich gevelelementen.

Vanaf het slaan van de eerste paal werd het casco van de woontoren in iets meer dan een jaar gebouwd. Hurks bouw levert de 73 meter hoge woontoren eind juni 2017 aan Amvest op, waarna de appartementen als huurwoningen in de markt worden gezet. Het grootste deel daarvan in het gewilde middensegment tot circa 900 euro per maand waar op de huidige Amsterdamse woningmarkt veel vraag naar is.

Het gebouw, dat in de toekomst ‘De Spakler’ zal heten, bestaat uit 160 appartementen van 50 – 75 m2 GO met een eigen berging in de onderbouw, 52 parkeerplaatsen, een fietsenstalling voor circa 250 fietsen en 500 m2 commerciële ruimtes.

Op 13 april 2016 plaatste oud-minister en huidig Bouwend Nederland-voorzitter Maxime Verhagen een ‘eerste’ gevelelement van Nederlands eerste energieneutrale woontoren. De woontoren wordt opgebouwd uit prefab betonelementen, waarbij de gevels geheel afgewerkt en beglaasd op de bouwplaats worden geleverd en gemonteerd.

Het Amstelkwartier wordt momenteel ontwikkeld tot een echte Amsterdamse stadswijk met een hoogstedelijk woon- en werkmilieu met trendy café’s, een stadspark en jachthaven met watersportfaciliteiten.

[related_post themes=”text”]

Eind januari worden de projectovereenkomsten ondertekend voor 77 energieneutrale woningen in de nieuwe ecowijk De Kiem in het Arnhemse Schuytgraaf. In 3 maanden tijd hebben 10 bouwteams op initiatief van vereniging DNA in de Bouw levensvatbare duurzame woningen ontworpen. Zes van de tien woningtypes worden in 2018 gebouwd. De Kiem betekent een flinke impuls voor energieneutraal wonen in Arnhem.

De buurt wordt ontwikkeld door kleine bouwpartijen die in teamverband collectief samenwerken. Elke groep bestaat uit gespecialiseerde, vaak regionaal werkende bedrijven die duurzaam bouwen. Binnen ieder team is tenminste een daarvan lid van vereniging De Nieuwe Aanpak (DNA) in de Bouw. DNA in de Bouw wil duurzaam, gezond en energie-efficiënt (ver)bouwen versnellen en werkte eerder met de gemeente Arnhem samen in een EU-project, om energieneutraal bouwen in de regio te stimuleren. Met projecten en kennisontwikkeling wakkert DNA innovatie in de bouw- en installatiesector aan.

In de ecowijk praat de bewoner mee over zijn woning én over de wijk. Een eerste workshop om de stedenbouwkundige aanzet van de gemeente Arnhem te concretiseren, vond eind vorig jaar plaats tijdens een informatieavond. De deelnemers hebben er belangrijke ecologische uitgangspunten bepaald. Inmiddels is een concept stedenbouwkundig plan aan de gemeente voorgelegd door het projectteam van De Kiem. Naar verwachting is er begin februari duidelijkheid over de indeling van de wijk. 

[related_post themes=”text”]

J.P. van Eesteren is gestart met de realisatie van het nieuwe Naturalis Biodiversity Center. Het nieuwe gebouw huisvest straks het museum, alle laboratoria- en onderzoeksfaciliteiten, de kantoorruimte en de natuurhistorische collectie van 42 miljoen objecten onder één dak. Duurzaamheid staat centraal in de gebruikte installaties. Zo realiseert installatiecombinatie ULC-Kuijpers, de partij die de complete gebouwinstallatie zal uitvoeren, in de tentoonstellingszalen de nieuwste vormen van duurzame ventilatie en krijgt het complex een eigen warmte/koude-opslag. De werkzaamheden nemen naar verwachting tot eind 2018 in beslag.

Het project is een combinatie van nieuwbouw en renovatie van de bestaande gebouwen. In totaal omvat het circa 38.000 m2. Hiervan is circa 18.000 m2 renovatie van het bestaande gebouw. Daarnaast realiseert Naturalis een nieuw laboratoriumgebouw van circa 3.000 m2 en circa. 17.000 m2 nieuwbouw voor het museum.

“We bouwen een markant en modern gebouw dat ruimte biedt aan ons groeiende instituut en onze toenemende bezoekersaantallen. Met de volledige collectie en alle onderzoeksfaciliteiten bijeen, kunnen onze wetenschappers straks optimaal werken aan biodiversiteitsvraagstukken. Onze bezoekers kunnen in negen nieuwe tentoonstellingszalen en een prachtige biodiversiteitstuin straks genieten van de schoonheid van de natuur”, zegt directeur Naturalis Edwin van Huis.

Naturalis kiest voor de toepassing van materialen die op natuurlijke wijze verouderen: natuursteen, beton, glas, staal en eikenhout. In het ontwerp wordt tevens gerefereerd aan de dieren- en plantenwereld. Zo worden de gevels en het plafond van de hal opgebouwd uit driedimensionale elementen die samen een bladerpatroon vormen. De eyecatcher van het Naturalis Biodiversity Center is de glaskroonconstructie. Deze wordt net als de gevels en het interieur van het museum gemaakt van duurzame materialen.

[related_post themes=”text”]

Tussen de Jaarbeurs en Utrecht Centraal Station wordt een leeg gebouw omgebouwd tot een ontmoetings- en belevingsplaats voor duurzaam wonen, genaamd ANNE. ANNE staat voor Alle Nederlanders Naar Energieneutraal. Op 16 januari gaat de eerste verdieping van het gebouw open en zal het ondersteunende team van Stroomversnelling hier gaan proefdraaien. tijdens de Bouwbeurs van 6 tot 10 februari a.s. is er open huis.

ANNE moet een startpunt worden om geïnspireerd te raken door leerzame voorbeelden van verduurzamen in de regio. Zo komt er een NOM-experience excursie die, startend vanuit het center, geïnteresseerden mee neemt langs de verschillende energieneutrale voorbeeldprojecten in en rondom Utrecht. Verder komt er buiten het gebouw een voorbeeld van een woning van Sustainer Homes te staan. Hier kunnen bewoners binnenlopen om een duurzame woning te beleven. Vier dagen per week zit hier een financieel adviseur van de Rabobank om bewoners verder te helpen. “We willen dit een laagdrempelige manier maken voor mensen om te zien wat mogelijk is” zegt Martijn van Eeuwijk, teamleider financieel advies bij de Rabobank.

Arthur Lippus, een van de initiatiefnemers van ANNE, denkt dat het project ook veel verder kan gaan: “Mijn grootste droom is dat veel mensen de concrete kansen kunnen zien om met betaalbare duurzame ingrepen hun woning te verbeteren, het daar aan de keukentafel over hebben en enthousiast in actie komen”.

De abdij van Koningshoeven zal haar afvalwater niet meer via het riool afvoeren. Het afvalwater van de trappistenabdij wordt voortaan via een kas met micro-organismen en siergewassen biologisch gezuiverd, zodat het weer hergebruikt kan worden. “Er gaat geen druppel water en geen gram grondstof meer het terrein af, tenzij verwerkt in een duurzaam product”, aldus prior broeder Isaac. Op het terrein van de abdij zal de eerste Biomakerij van Nederland worden gerealiseerd.

De abdij van Koningshoeven herbergt aardig wat bedrijvigheid. Naast de oudste en grootste trappistenbrouwerij in Nederland, ‘runnen’ de monniken een brood- en banketbakkerij, een jam- en chocolademakerij, een kaasmakerij, een imkerij, een plantenkwekerij en een gastenhuis op het landgoed. Daarbij wordt veel water gebruikt en komt dus veel afvalwater vrij. Zo is voor de productie van een liter bier bijvoorbeeld al 6 liter water nodig. Door middel van de Biomakerij kan het afval- en proceswater lokaal gezuiverd en hergebruikt worden als bijvoorbeeld spoel- en proceswater voor de brouwerij of irrigatiewater voor de plantenkwekerij. Naast de circulariteit is het voordeel dat deze vorm van zuiveren maar de helft van de energie nodig heeft in vergelijking met een normale waterzuivering.

De Biomakerij is in feite een grote plantenkas, waarbij een mix van planten met de wortels in het afvalwater hangt. De wisselwerking tussen de micro-organismen in het water en die op de wortels zorgt voor de zuivering. De Biomakerij maakt echter ook nieuwe initiatieven mogelijk. Zo wordt de kas op de Koningshoeven meteen als ‘botanische tuin’ en educatie- en ontmoetingsgelegenheid geschikt gemaakt. De siergewassen bestaan deels uit proefgewassen voor een geur- en smaakstoffenproducent uit de regio. In een gekoppelde tweede kas wordt biologische visteelt, bijvoorbeeld paling, en hopteelt beoogd. Tenslotte wordt slib uit de kas, door middel van cleantech, geschikt gemaakt als compost voor de kwekerij. In een later stadium worden ook de resterende fosfaten en voedingsstoffen uit het slib teruggewonnen.

Voor het concept van een Biomakerij, gebaseerd op de technologie van het van oorsprong Hongaarse bedrijf Biopolus Technologies, bestaat inmiddels al meer interesse. De tweede wordt hoogstwaarschijnlijk gebouwd in Park Strijp S; de herontwikkeling van het voormalige Philips-bedrijventerrein in Eindhoven. Ook is er concrete interesse vanuit het Hoogeheemraadschap Hollands Noorderkwartier voor een locatie in Noord Holland.

[related_post themes=”text”]

Het Zaans Medisch Centrum heeft het Breeam-NL Very Good certificaat (3 sterren) behaald met een percentage van 61,9%. Breeam is een instrument om de totale duurzaamheid van gebouwen te meten en te beoordelen en Breaam-NL is hiervan de Nederlandse variant. In negen categorieën wordt de duurzaamheid van een gebouw getoetst. Het Zaans Medisch Centrum is het eerste ziekenhuis in Nederland dat vanuit de LEAN-management filosofie is ontwikkeld. Uitgangspunten bij het ontwerp waren: goede oriëntatie, healing environment, energiezuinige installaties voor klimatiseren en verlichting, hergebruik van afvalwater door middel van een pharmafilter en bijzondere aandacht voor flora en fauna op en om het gebouw.

Door de toepassing van een pharmafilter zal circa 20% van het waterverbruik kunnen worden hergebruikt. Daarnaast wordt er onder meer gebruik gemaakt van een broninstallatie voor verwarming en koeling; bewegingsmelders voor in- en uitschakeling van verlichting; individuele regeling van verlichting en temperatuur per kamer; toepassing van warmteterugwinning uit de

Het Zaans Medisch Centrum is een alliantie aangegaan met Vitaal ZorgVast. De krachten zijn gebundeld voor de ontwikkeling, de bouw, -het technisch beheer en onderhoud, voor het leveren van schoonmaakdiensten en voor het energiegebruik voor 25 jaar. BAM Bouw en Techniek is verantwoordelijk voor de uitvoering.

Het gebouw bestaat uit zes bouwlagen (begane grond t/m 5e verdieping), een centraal gelegen straat over drie bouwlagen, een bovengelegen binnentuin, twee patio’s en een techniek laag op de 5e verdieping.

Eén partij (de alliantie, het samenwerkingsverband van ZMC met Vitaal ZorgVast) is verantwoordelijk geweest voor het ontwerpen en realiseren van het ziekenhuis. Deze zelfde partij blijft nu verantwoordelijk voor het technisch beheer en onderhoud, voor het leveren van schoonmaakdiensten en voor het energiegebruik van het nieuwe ziekenhuis gedurende 25 jaar. Hierdoor is het mogelijk geweest om bij alle ontwerpkeuzes niet alleen te kijken naar de initiële kosten maar nadrukkelijk ook naar de kosten en baten van beheer, onderhoud, schoonmaak en energiegebruik op de lange termijn.

[related_post themes=”text”]

CBRE Global Investors en BAM Bouw en Techniek gaan gezamenlijk het WTC Utrecht voorzien van een WELL Building Standard™ certificaat. Dit certificaat maakt inzichtelijk dat het gebouw voldoet aan hoogste normeringen voor de gezondheid en welzijn van de toekomstige gebruikers. WTC Utrecht wordt hiermee het eerste kantorengebouw in Nederland waaraan het certificaat zal worden toegekend. De WELL Building Standard is een systeem dat zich richt op het meten, certificeren en het bewaken van de gebouwkenmerken die van invloed zijn op de gezondheid en welzijn van de gebruikers van een gebouw.

AM Bouw en Techniek realiseren op dit moment het WTC Utrecht in opdracht van het CBRE Dutch Office Fund, een investeringsfonds van CBRE Global Investors. Het 32.000 m2 aan kantoor-, horeca- en retailoppervlak tellende gebouw ligt naast het Centraal Station in Utrecht-. De bouwwerkzaamheden zijn in juni 2016 gestart en de oplevering is gepland voor begin 2018.

Jaap Snellen, Head of Asset Management, CBRE Dutch Office Fund: “De strategie van het CBRE Dutch Office Fund richt zich op het investeren in en creëren van inspirerende werkomgevingen op dynamische locatie met innovatieve dienstverlening. Dit doen we onder andere omdat het belang van inspirerende werkomgevingen steeds groter wordt wanneer het gaat om het binden van getalenteerde werknemers. WTC Utrecht wordt het gebouw in Utrecht wat aan die verwachtingen gaat voldoen. Met het WELL certificaat onderstrepen we het belang wat wij hechten aan een gezonde werkomgeving voor gebruikers”.

Jaap Hazeleger, Directeur BAM Bouw en Techniek: “Duurzaamheid is een commodity geworden, de toekomst ligt op health & wellbeing van de mens. De belangrijkste asset voor ondernemingen is het arbeidskapitaal. De war-on-talent, het boeien en binden van millennials vraagt om een ander type huisvesting en procesbenadering. Voor BAM Bouw en Techniek is dit een van de speerpunten voor de komende jaren. Zusteronderneming AM Real Estate Development is leidend bij het ontwikkelen van nieuwe concepten voor gezonde werkomgevingen. Deze procesverandering moet vastgoed meer waardevast maken en huurders langer binden doordat ingezet wordt op een hogere productiviteit van hun arbeidskapitaal. Wij zijn ervan overtuigd dat hier de toekomst ligt.”

[related_post themes=”text”]

Bij IJburg in Amsterdam worden 380 energieneutrale woningen gerealiseerd. Dit drijvende ‘Sluishuis’ met een oppervlakte van 4.000 vierkante meter moet de buurt IJburg verbinden met het centrum van Amsterdam. Het gebouw moet zoveel mogelijk gebruikmaken van duurzame energie en daar efficiënt mee omgaan. Voor het ontwerp zijn het Deense architectenbureau Bjarke Ingels Group en het Rotterdamse Barcode Architects verantwoordelijk. In het ontwerp hebben de architecten schuin aflopende gevels met groene terrassen verwerkt. De opgetilde hoek van het gebouw dient als poort voor binnenvarende schepen.

In het gebouw zijn veel openbare ruimtes opgenomen om te voorzien in sociale duurzaamheid. Bij de bouw van het Sluishuis zal zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van duurzame en herbruikbare materialen. Duurzaamheid moet een integraal onderdeel worden en mag niet ten koste gaan van de architectuur, zo stellen de architecten.

De betrokken Deense architect ontwierp al studentenwoningen van gerecyclede zeecontainers die op elkaar zijn gestapeld. Deze drijvende zeecontainerwoningen bieden studenten in Kopenhagen een duurzaam en goedkoop alternatief voor huisvesting. Door de woningen te laten drijven houdt de stad bovendien meer ruimte over, waardoor de leefbaarheid toeneemt.

[related_post themes=”text”]

Vorige week meldden we nog dat er een ‘duurzaamste’ autobedrijf in de maak is. Na alle duurzame kantoorgebouwen, scholen en woningen die al de revue passeerden weer eens wat nieuws. Nu kunnen we ook melden dat de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa aanstaande is. Deze Amsterdamse drijvende woonwijk is samen met een CO2-neutraal wooncomplex in Keulen onderdeel van een onderzoeksproject. Doel van dit project is het zetten van een nieuwe standaard voor duurzame stedelijke vernieuwing. Om deze ambitie waar te maken, wordt medio 2017 een smartgrid geïmplementeerd in de lokale woongemeenschappen. Zo kunnen bewoners energie zelf flexibel opwekken, opslaan en delen.

Schoonschip is initiator van dit project, waarvoor een smartgrid ontwikkeld. Dankzij dit grid worden verschillende (duurzame) energiesystemen samengevoegd tot één virtuele energiecentrale, die alle services biedt van een centraal productiesysteem. Met het smartgrid kan Schoonschip een elektriciteitsnet in eigen beheer starten en kunnen bewoners lokaal voorzien in de energievraag en -aanbod.

Schoonschip wil verder gaan dan schone energievoorziening alleen. Als duurzame drijvende woonwijk heeft het de ambitie een integraal systeem op te zetten dat past bij de structuur van de stad Amsterdam. Zo wordt biodiversiteit gecreëerd, is er lokale recycling van grondstoffen en ondersteuning van welzijn en gezondheid. Met deze ambitie wil Schoonschip omliggende woonwijken inspireren om bij te dragen aan een leefbare omgeving.

De duurzame woongemeenschappen in Amsterdam en Keulen draaien als pilots mee in het onderzoeksproject van GridFriends. Het doel van GridFriends is om de transitie naar duurzame energie in Europa te versnellen. Door samen te werken met lokale woongemeenschappen wordt ervaring opgedaan waarmee andere stedelijke gebieden verduurzaamd kunnen worden. Daarnaast wil GridFriends laten zien dat bewoners een cruciale rol spelen in de transitie naar 100% schone energie. De realisatie van Schoonschip start medio 2017.

[related_post themes=”text”]

De gemeente Leeuwarden is op zoek naar één partij of een consortium van partijen om het FUMO-gebouw in Grou te verduurzamen. Op maandag 14 november a.s. wordt daartoe marktontmoeting georganiseerd. Het gebouw met een vloeroppervlak van circa 3.300 m2 dateert uit 1978 en heeft verschillende verdiepingshoogtes. Gedeeltelijk zijn al renovaties uitgevoerd met een diversiteit aan materialen. Het gebouw heeft nu nog een energielabel C.

De gemeente Leeuwarden wil de komende jaren haar gemeentelijke vastgoedvoorraad gefaseerd gaan verduurzamen. Naast energiebesparingen en CO2-uitstootafname wil men daarmee een voorbeeld stellen richting burgers en bedrijven. Het FUMO-gebouw vormt in dit kader het eerste pilotproject.

De opdracht betreft de renovatie en het onderhoud van het FUMO-gebouw voor een periode van 15 jaar. Een tweede vraagstuk betreft het meegroeien en transformeren van het gebouw met veranderende behoeften, het activiteitgerelateerd werken (AGW) en mogelijk een uitbreiding van het aantal fte dat gehuisvest dient te worden in het gebouw als gevolg van uitbreiding van de taken van FUMO. Behalve de ambitie energieneutraliteit streven beide partijen naar een gezonder binnenklimaat, verbetering van het imago en het circulair inzetten van materialen en producten.

Tijdens de marktontmoeting wordt het complete project toegelicht. De bijeenkomst wordt met een borrel besloten. Aanmelden voor de marktontmoeting kan tot en met 11 november 12.00 uur. Stuur een e-mail naar andries.hogeveen@anteagroup.com met naam, adres en telefoonnummer onder vermelding van ‘Deelname Marktontmoeting FUMO 14 november’.

(Bron: Energiesprong)

[related_post themes=”text”]

De gemeente Arnhem wil in de nieuwbouwwijk De Kiem een duurzame buurt realiseren. Daartoe onderzoekt initiator DNA in de Bouw de ruimtelijke en financiële haalbaarheid voor circa 50 woningen. In 3 maanden tijd hebben 10 bouwteams levensvatbare duurzame woningen ontworpen voor ‘het nieuwe Arnhem’ en hebben tientallen potentiële kopers zich aangemeld. In de ecowijk praat de toekomstige bewoner mee over ontwerp en realisatie van zijn eigen energieneutrale woning. Er is een verscheidenheid aan basisontwerpen en bij alle ontwerpen is er ruime keuze in functionaliteit, indeling en technische snufjes om een woning op maat te realiseren. Bewoners en bouwers concretiseren straks samen ook de stedenbouwkundige aanzet van de gemeente Arnhem.

DNA in de Bouw heeft een onafhankelijke toetsingscommissie ingesteld die bepaalt of de 10 ontwerpen voor de ecologische buurt aan alle eisen en voorwaarden voldoen en of de plannen ruimtelijk en financieel kloppen. Tijdens de eerste presentatiedag gaf de toetsingscommissie de bouwteams tips en aanbevelingen om de plannen verder aan te scherpen. De commissie was onderbouwd kritisch en vooral vol lof over de ideeën en de uitwerkingen van de 10 teams. “In 2020 gaan we alle gebouwen in Nederland energieneutraal ontwikkelen. Bij ecowijk De Kiem zien we dat de plannen en kennis al ruimschoots aanwezig zijn,” aldus commissievoorzitter en DNA-bestuurslid Paul Buitenhek.

Zodra er voor dit project voldoende intentieovereenkomsten voor koop getekend zijn, kan een projectovereenkomst gesloten worden met de gemeente. Dit betreft in eerste instantie 50 woningen. Indien er veel belangstelling is voor ecowijk De Kiem, is de kans groot dat er meer woningen komen. De bouw start in 2018.

[related_post themes=”text”]

Na alle recente berichtgeving over duurzaamste school, kantoor, logistiekcentrum etc. is er nu ook een duurzaamste autobedrijf op komst. Volvo dealer Harrie Arendsen betrekt april volgend jaar een gloednieuw pand, dat volgens Judith Arendsen, coördinator duurzaamheid bij het bedrijf, meer wordt dan alleen een autobedrijf. “Het wordt een belevingscentrum op het gebied van duurzaamheid.” Van een dak vol zonnepanelen tot straatstenen die CO2 uit de lucht halen. Van één van de duurzaamste wasstraten ter wereld tot een kruidentuin op het dak. Volvo dealer Harrie Arendsen liet geen detail ongemoeid bij het realiseren van het nieuwe pand.

“We moeten ons aanpassen aan de tijd”, zegt Arendsen tegen duurzaambedrijfsleven.nl. “Duurzaam bouwen vergt op het eerste gezicht misschien een grotere investering, maar ik heb daar mijn vraagtekens bij. Ten eerste gaan we enorm besparen op onze energie- en onderhoudskosten. Er is bijvoorbeeld geen gasaansluiting in het nieuwe pand. Daarnaast zijn er diverse subsidies voorhanden die investeringen in duurzaam bouwen ondersteunen en hebben we gekozen voor een groene lening bij de Rabobank, waar alleen zeer duurzame projecten van ondernemers met een voortrekkersrol voor in aanmerking komen. Op de langere termijn zijn we dan ook goedkoper uit dan met een traditioneel gebouwd pand.”

De Volvo dealer krijgt de Breeam-certificering ‘Excellent’, de op één na hoogste waardering van het internationale beoordelingssysteem op het gebied van duurzaam bouwen. Dat het gebouw geen ‘Outstanding’-certificaat ontvangt, heeft te maken met de grond waarop het gebouwd is. “Het pand ligt op industriële grond”, zegt Arendsen. “Om de hoogste certificering te halen, hadden we al die grond moeten afvoeren. Dan geef je heel veel geld uit voor eigenlijk alleen dat certificaat.”

“Maar we gaan verder dan Breeam Outstanding”, benadrukt Arendsen. De Volvo dealer investeert namelijk ook in duurzame initiatieven die door Breeam niet worden meegerekend. “Neem de buitenbestrating”, vervolgt Arendsen. “We maken gebruik van een duurzame straatsteen, die voor 40 tot 50 procent uit gerecycled afval bestaat. Daarnaast wordt er olivijn in de straatsteen verwerkt, een mineraal dat CO2 uit de lucht haalt. Wat we uitstoten met onze auto’s proberen we op deze manier te compenseren.”

Ook de wasstraat wordt duurzaam, maar is niet meegenomen in de Breeam-waardering. De Volvo dealer gaat zoveel mogelijk regenwater gebruiken om auto’s te wassen, dat wordt opgevangen via het dak. Daarnaast is de wasstraat in staat om gebruikt water te reinigen en opnieuw te gebruiken. Op die manier kunnen er 200 spoelingen met hetzelfde water gedaan worden. “Zo besparen we 1.200.000 liter kraanwater per jaar”, zegt Arendsen. “Daarnaast wordt regenwater gebruikt voor het doorspoelen van de wc’s in het pand. Dit brengt de totale besparing op kraanwater op 1.700.000 liter.”

Om de Breeam-certificering Excellent te bereiken, werden verschillende duurzame projecten op poten gezet. Zo krijgt het CO2-neutrale pand, dat voor 30 tot 40 procent uit gerecycled beton bestaat, 440 zonnepanelen op het dak. Deze zonnepanelen zorgen voor een verwachte opbrengst van 112.200 kilowattuur per jaar. Arendsen: “Mochten we zelf niet genoeg energie opwekken om het pand van stroom te voorzien, dan kopen we extra in bij Pure Energie. Zo weten we zeker dat het pand geen gebruik maakt van fossiele brandstoffen.”

Het pand is daarnaast zon-georiënteerd gebouwd, zodat de zonnepanelen zoveel mogelijk energie opwekken en het daglicht optimaal benut wordt. De verlichting, die volledig uit LED-lampen bestaat, wordt daarnaast slim aangestuurd. Zo wordt kunstmatig licht bijvoorbeeld minder gebruikt in ruimtes die al veel daglicht krijgen. Arendsen: “We hebben de verlichting daarnaast ingedeeld in groepen, zodat we zelf, via het gebouwbeheersysteem, kunnen bepalen waar wel en geen licht brandt.”

Twee duurzame warmtepompen, één in de grond en één op het dak, zorgen voor duurzame verwarming en verkoeling van het pand. Ook het groene sedumdak (vegetatiedak) draagt bij aan de verkoeling van het pand. Het binnenklimaat wordt verder gereguleerd door middel van sensoren.

Lees het hele artikel hier

[related_post themes=”text”]

Aan de rand van Doetinchem verrijst een all electric villa, die is opgebouwd uit natuurlijke materialen. Zo is het Douglas-hout, dat gebruikt is voor de draagconstructie, afkomstig van bomen uit het nabijgelegen landgoed Slangenburg. “Het voordeel van hout is dat het milieuvriendelijk is en een hernieuwbaar materiaal”, aldus architect Jeroen Helder van JCR Architecten uit Arnhem. “Ook kun je een hoge Rc-waarde van 6,5 tot 7 m2 K/W behalen.” Door middel van 28 PV-panelen wekt de woning zelf energie op. Deze energie wordt onder andere benut voor de warmtepomp van het klimaatplafond. Het plafond is afgewerkt met duurzame gipsvezelplaten. Deze zijn gefabriceerd uit gerecycled bouwafval en 100% recyclebaar. Met lage temperaturen wordt de ruimte gekoeld of verwarmd. De gipsvezelplaten dienen als warmtebuffer: zij houden warmte of koelte langer vast dankzij hun massa. Dit betekent dat de bewoner van de villa weinig hoeft bij te koelen, als de woning eenmaal op temperatuur is.

Voor de bouw van de villa is gebruik gemaakt van hout uit de omgeving. Het gekapte hout is door Bouwbedrijf Lettink, verantwoordelijk voor de uitvoering in dit project, verzaagd tot planken en spanten. De keuze voor dit materiaal was eenvoudig: het is duurzaam en heeft uitstekende eigenschappen op gebied van isolatie. Zo is de Rc-waarde voor zowel het dak als de gevels van de villa 6,5 tot 7 m2K/W. Deze is hoger dan het Bouwbesluit vereist, namelijk ≥ 6,0 m2K/W voor het dak en Rc-waarde ≥ 4,5 m2K/W voor gevels. Echter, hout is een licht materiaal dat in vergelijking met bijvoorbeeld steen snel opwarmt. Dit leidt volgens Peter Riethorst, directeur van warmtepompleverancier Uniwarm, tot een grotere koelbehoefte. Het klimaatplafond voldoet aan deze behoefte: de koelafgifte is namelijk hoger (60 watt) dan bijvoorbeeld bij vloerverwarming (25 watt).

Het klimaatplafond wordt verwarmd en gekoeld middels een lagetemperatuurverwarmingssysteem (LTV). De leidingen zijn verwerkt in gipsvezelplaten van Fermacell (18 mm dik). Riethorst: “Het klimaatplafond heeft een hoge afgifte bij koelen. Gezien de hoge Rc-waarde is de warmtebehoefte van de woning echter laag: hierdoor kan het klimaatplafond ook voor verwarmen worden gebruikt. De massa van de gipsvezelplaten werkt als een soort buffer, waardoor het binnenklimaat stabiel blijft. Als de ruimte eenmaal op temperatuur is, hoef je minimaal bij te koelen of op te warmen.” De gipsvezelplaten bestaan uit gips en papiervezels, die zijn gewonnen uit gerecycled afvalmateriaal. Dit past bij het duurzame karakter van de gehele villa.

De energie voor het plafond wordt opgewekt door de 28 PV-panelen. De villa van 300 m2 aan de rand van Doetinchem is geheel zelfvoorzienend in energie en heeft geen gasaansluiting nodig. “Dit duurzame concept is de toekomst”, meent Peter Vriens, directeur van Fermacell. “Gas draagt net als andere fossiele brandstoffen bij aan vervuiling van de aarde. Daarbij is aardgas niet eindeloos voorradig. Gaswinning, zoals nu gebeurt door de boringen in Groningen, zijn daarom ook geen definitieve oplossing. Een all electric gebouw is dan ook een interessant alternatief.”

Na een bouwtijd van achttien maanden is het duurzaamste onderwijsgebouw van Nederland verrezen op de Zernike Campus van de Rijksuniversiteit Groningen. Het gebouw van vijftienduizend vierkante meter behoort tot de Breeam Outstanding-klasse en is in staat om meer energie te produceren dan het gebruikt. Het gebouw bestaat grofweg uit twee bouwdelen. Aan de noordzijde komen de onderzoeksruimtes met laboratoria en aanverwante werkruimtes en aan de zuidkant bevinden zich werklandschappen, een wintertuin en onderwijsruimten. De wintertuin is een belangrijke bufferzone waar lucht wordt geacclimatiseerd. De Energy Academy, zoals het gebouw wordt genoemd, is gerealiseerd door Engie Services en Bouwcombinatie Friso-Koopmans.

Zonnepanelen leveren energie, een ‘zonneschoorsteen’ helpt de natuurlijke ventilatie, een aantrekkelijk binnenklimaat ontstaat door de wintertuin en door het gebruik van aardwarmte en -koeling. Verder wordt regenwater opgevangen voor toiletspoeling en plantenbewatering. Als de natuurlijke bronnen tijdelijk niet voldoen, zijn back-upinstallaties voorzien voor verwarming, ventilatie en verlichting.

Een opmerkelijk onderdeel is de ‘zonneschoorsteen’ in combinatie met de binnentuin en een labyrint onder het gebouw. De zonneschoorsteen bovenaan het gebouw is een warme plek die luchtstroming aantrekt. De lucht komt onderin het gebouw binnen en stroomt langzaam door een lang gangenstelsel (labyrint) onder het gebouw, waar aardwarmte (in de winter) en -koeling (in de zomer) zorgt voor de juiste temperatuur van de lucht. Het schuin oplopende dak wordt optimaal ingezet voor de opvang van zonne-energie en biedt tegelijkertijd ruimte voor daglichttoetreding. De energiezuinige LED-verlichting fungeert alleen als back-up als het te donker wordt. De hybride systemen die de overgang van daglicht naar LED-licht dynamisch kunnen opvangen zijn volgens de laatste technologie ontwikkeld en geplaatst. Een soortgelijke hybride oplossing is er voor de ventilatie, waarbij natuurlijke trek eigenlijk altijd voldoende frisse lucht levert. Alleen bij uitzondering treedt de mechanische ventilatie in werking.

[related_post themes=”text”]

Vandaag is het duurzaamste logistieke gebouw van Nederland geopend. Het gaat om het zesde distributiecentrum van supermarktketen Lidl, aan de A12 in Waddinxveen. Lidl heeft 70 miljoen euro in het pand geïnvesteerd, maar een gasaansluiting ontbreekt. LED verlichting, warmte/koudeopslag en ruim 4.000 zonnepanelen zorgen ervoor dat het gebouw én de bijbehorende kantoren functioneren zonder gebruik van fossiele brandstoffen. Het distributiecentrum is het groenste logistieke gebouw van Nederland. Binnenkort ontvangt Lidl een vijf-sterren ‘Outstanding’ Breeam-certificaat, de hoogste eer op het gebied van duurzame bouw. Tijdens de opening roemde Jacqueline Cramer, hoogleraar Duurzaam Innoveren aan de Universiteit van Utrecht, de visie van Lidl op dit gebied.

Ook de omgeving profiteert van het nieuwe distributiecentrum. 63 miljoen liter regenwater wordt aan tuinders in de buurt gegeven. Lidl plant 11 duizend bomen, struiken en planten en het grinddak is een ideale broedplek voor scholeksters. Er zijn kasten voor vleermuizen en een nestpaal voor de ooievaar. “Duurzaamheid wordt door Lidl als essentieel gezien voor een gezonde toekomst voor iedereen. Daarom investeren wij hier fors in en doen wij er alles aan om voor zowel onze medewerkers, onze klanten, onze leveranciers en onze omgeving een duurzame partner te zijn”, aldus woordvoerder Christine Braun.

Naast ruime aandacht voor het milieu zijn er ook maatregelen getroffen om medewerkers in het gebouw te voorzien van een optimale werkomgeving. Bij de indeling van het gebouw staat een duurzame werkrelatie en het welzijn van de medewerkers voorop. Een uitstekende luchtkwaliteit en akoestiek, een gezond bedrijfsrestaurant en een open interieur met flexibele werkplekken zorgen voor een prettige en moderne werkomgeving. “Ook voor onze medewerkers willen wij een omgeving creëren waar op een duurzame en efficiënte manier gewerkt kan worden, nu en in de toekomst”, zegt Pieter Breijs, regiodirecteur van Lidl.

In de afgelopen jaren is Lidl snel gegroeid, met momenteel ruim 400 vestigingen door het hele land. Met 52.000 m2 oppervlakte zal het nieuwe distributiecentrum in de toekomst zo’n honderd filialen in de Randstad bevoorraden.

[related_post themes=”text”]

De overheid moet zelf veel meer innovatief gericht inkopen. Teveel wordt nog uitgegaan van de prijs van een product, terwijl de kwaliteit en duurzaamheid te weinig aandacht krijgen. “Hierdoor wordt de belastingbetaler tekort gedaan en worden bedrijven met innovatieve duurzame producten niet beloond”, aldus Ineke Dezentjé Hamming, voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie. “Het draait om total cost of ownership en niet om een kort inkoopvoordeel.”

FME schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer met het oog op de discussie over de Circulaire Economie. FME is een voorstander van de omschakeling van een lineaire naar circulaire economie, waarbij efficiënt en effectief gebruik van grondstoffen voorop staat. De federatie steunt het Rijksbrede Programma en het SER advies op dit terrein en is bereid om een grondstoffenakkoord te sluiten. FME stelt daarbij voor om dit akkoord te koppelen aan de Smart Industry agenda en de digitalisering van Nederland.

De ondernemersorganisatie vraagt de Tweede Kamer in dit verband aandacht voor drie belemmeringen:

1. De leveringszekerheid van kritische materialen, veelal aardmetalen. FME vraagt het kabinet te investeren in het ‘Kennisplein grondstoffen’ waarmee bedrijven geholpen worden de juiste maatregelen te nemen. Een transitie kan ook gelijk bijdragen aan een overschakeling naar hernieuwbare of beter recyclebare grondstoffen.
2. Het inkopen op prijs. Bij het inkoopproces is de prijs nog teveel dominant, terwijl kwaliteit en duurzaamheid leidend moeten zijn. FME roept met name ook de lagere overheden op het accent niet langer leggen op het aanbestedingsproces, maar controleren of het beloofde kwaliteits- en duurzaamheidsniveau daadwerkelijk is bereikt.
3. De beoordeling van duurzame producten en de controle daarop. FME constateert dat die niet uniform en transparant zijn. FME beveelt de Tweede Kamer onder andere aan om een grenswaarde voor duurzame materialen op te nemen in het Bouwbesluit. Ook adviseert FME het gebruik van de nationale milieudatabase en uniforme rekenmethode te verplichten of te stimuleren.

FME roept de Tweede Kamer tevens op de financiering van circulaire verdienmodellen te verbeteren. Daarbij kan de overheid in haar rol als klant het goede voorbeeld geven. Dit geldt bijvoorbeeld voor de transitie naar het ‘producten-als-dienstenmodel’, waarbij het product niet direct verkocht wordt en inkomsten gedurende een bepaalde periode binnen komen.

[related_post themes=”text”]