De themadag ‘Vol gas voor gasloos: FEIT of FICTIE?’ van ventilatiefabrikant Duco is vorige week woensdag uitgedraaid op een recordeditie. Niet minder dan 250 professionals kwamen tijdens de themadag met elkaar in contact om de vastgoedwereld van morgen te vormen. De complete Nederlandse woningvoorraad moet van het gas af. Een forse opgave waarvoor samenwerking en kennisdeling essentieel zijn.
Helga van Leur gaf de aftrap van de themadag. Aan de hand van praktische tips bracht Helga het publiek bij hoe je duurzaamheid in gebouwen bewerkstelligt. Vooruitdenken is belangrijk. We willen allemaal veilig zijn en overleven. Dus moeten we zorgen dat de aarde voor toekomstige generaties behouden blijft. Geen “ja maar” meer, maar “oké, hoe dan?” Helga vertelde het publiek ook over omdenken: het denken in termen van kansen en niet van problemen.
Duurzaam verwarmen Warmte adviseur Rob Verbrugge had het over het comfort van laagtemperatuur-vloerverwarming. Volgens Rob gaat de sector er gemakshalve vanuit dat we weten wat consumenten comfortabel vinden. Met de verbeterde isolatie is de warmtelast van de woningen lager en zou dus eigenlijk ook met een kleiner vermogen verwarmd kunnen worden. LT-vloerverwarming zal een nieuwe dimensie moeten gaan realiseren. Wellicht moet vloerverwarming kantelen naar wandverwarming, moet de traagheid die de vloermassa veroorzaakt worden weggenomen of zullen er combinaties van deels vloer en deels andere afgiftesystemen moeten ontstaan.
Warmtepompen Als laatste nam Joy den Hartog, technisch-commercieel adviseur bij Duco, het woord. Den Hartog stelde dat de woningbouw gaat en moet veranderen. Op korte termijn gaan de BENG-eisen gelden; op langere termijn ligt er de eis van energieneutraal bouwen. Ondertussen spelen nog discussies als #VanGasLos en de kwaliteit van de binnenlucht. Al die ontwikkelingen gaan onherroepelijk leiden tot veranderingen in de woningbouw, waarbij zwaar wordt ingezet op nieuwe technieken zoals duurzame warmtepompen.
In 2016 startte Het Graafschap College in Ulft met een nieuwe opleiding waarin installatietechniek en bouwkunde werden samengevoegd. Tijdens de leergang ‘Smart Building’ verdiepen de ROC-studenten zich onder andere in allerlei ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, zoals Nul op de Meter-concepten, energiebesparende systemen en innovatieve meet- en regeltechniek.
Het Graafschap College is naar eigen zeggen de enige ROC die een dergelijke opleiding aanbiedt in Nederland. Op 30 januari organiseert de school in samenwerking met ‘ONE – Oost Nederland Energie(k)’ een symposium getiteld ‘Het Nieuwe Bouwen, de nieuwe opleiding Smart Building’.
Sprekers zijn onder andere de bekende bouw- en installatiebranchedeskundige Jan Willem van de Groep en Rudy Grevers van klimatiseringsspecialist Alklima. Tijdens het symposium bestaat de gelegenheid om nader kennis te maken met het NOM-concept van Factory Zero, het bedrijf van Van de Groep.
Tevens kunnen installateurs in contact treden met leerlingen die op zoek zijn naar stageplekken. Het symposium begint om 13.45 uur en vindt plaats in het Innovatiecentrum Icer te Ulft. Interesse? Meld u dan nu aan via: https://tinyurl.com/ybcu85x5
Klimaatverandering noodzaakt ons anders om te gaan met regenwater; steeds meer burgers en bedrijven worden door hun gemeente verplicht het regenwater op eigen terrein te verwerken. Het opvangen en nuttig gebruiken van regenwater wordt daarom steeds populairder. Installateurs, adviseurs, architecten, projectontwikkelaars en aannemers ontbreekt het echter vaak nog aan kennis om regenwatersystemen toe te passen. Daarom organiseert Mijn Waterfabriek een training, waarin u alle informatie krijgt over het gebruik van regenwater.
Aan de orde komen:
– Waterverbruik en klimaatverandering
-Duurzaam bouwen en circulair water
-Kwaliteit van regenwater en nuttige toepassingen bij woning- & utiliteitsbouw
-Wet- en regelgeving
-Samenstelling van regenwatersystemen
-Techniek van tanks, regenwaterstations, pompen en filters
-Installatie en onderhoud
-Calculatie en investeringen
Datum en locatie
De training vindt plaats op vrijdag 22 september van 13.00 tot 16.30 uur in de Wavin Academy te Hardenberg. Er zijn geen kosten aan verbonden.
Op 11 september organiseert de sectie VWI van VEBON-NOVB een informatiebijeenkomst over woningsprinklers. Op deze dag wordt informatie gegeven over alle ontwikkelingen in Nederland. Het programma is interessant voor belanghebbenden zoals ontwikkelaars, adviseurs, installateurs, brandweer en (vertegenwoordigers van) bewoners. Deelname en parkeren is geheel kosteloos.
Programma
Het gaat over de problematiek van woningbranden, de marktontwikkeling en kansen voor installateurs. Er wordt ook stilgestaan bij de kwaliteitsaspecten, zoals certificatie en opleidingen. Ook de rol van de verschillende belanghebbenden, zoals adviseur en projectontwikkelaar, komt aan de orde. Het gaat ook over de verschillen met een reguliere sprinklerinstallatie. Ook wat installateurs kunnen leren van de buitenlandse markt, waar woningsprinklers soms verplicht zijn.
Bent u op de hoogte van de ontwikkelingen die spelen op het sanitaire vakgebied, waaronder kwaliteitsborging, leidingwaterinstallaties, gebouwriolering, energie, maar ook recente wijzigingen op het gebied van wet- en regelgeving? Op de Sanitaire Techniekendag van UNETO-VNI op 20 september brengen specialisten u op de hoogte van de laatste stand van zaken van alle belangrijke onderwerpen op het gebied van sanitaire technieken.
Onderwerpen
Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere:
Wat betekent de wet kwaliteitsborging per 1 januari 2018 voor u en uw medewerkers?
Hoe bepaal je de waterdichtheid en sterkte van verbindingen in een waterleiding?
Meer praktisch inzicht in stromingsprofielen bij aansluiting op de standleiding.
Waterschade is enorme schadepost: wat doet u om uw project niet in rode cijfers af te sluiten?
Kennisuitwisseling
U krijgt antwoord op uw vragen en kunt kennis uitwisselen met uw vakcollega’s. Met de opgedane praktische kennis kunt u de kwaliteit van uw werk naar een nog hoger niveau brengen. En, ook zeer belangrijk, het laten voldoen aan wettelijke eisen.
Minibeurs
Leveranciers op het gebied van sanitaire technieken laten u op de minibeurs kennis maken met hun product- en dienstenaanbod. U kunt met de kennis die u heeft opgedaan tijdens de presentaties gelijk in gesprek met leveranciers over de toepassing in de praktijk.
Doelgroepen
De Sanitaire Techniekendag is interessant voor directeuren, projectleiders, ontwerpers, werkvoorbereiders en leidinggevende monteurs van bedrijven actief op het gebied van sanitaire technieken. Het evenement is alleen toegankelijk voor leden van UNETO-VNI.
Tijdens de Nationale Conferentie Gebouw Automatisering delen experts uit de vastgoedwereld, adviesbureaus en technische gebouwbeheerders hun kennis en visie over gebouwautomatisering. Het evenement vindt plaats op 1 en 2 november bij Taets Art & Event Park in Amsterdam.
De eerste dag van de conferentie bestaat uit presentaties van deskundigen uit de vastgoedwereld. Tijdens de presentaties geven experts hun beeld over gebouwautomatisering en delen zij hun toekomstvisie over de gebouwde omgeving. Een dag later komen naast de sprekers van KNX ook technische gebouwbeheerders, technologen en adviesbureaus aan het woord. Zij geven een beeld van de technologie die eraan komt en de processen achter de realisatie van projecten binnen de gebouwautomatisering. KNX is op beide dagen van de Nationale Conferentie Gebouw Automatisering als partner met een stand aanwezig. Bij de stand krijgen bezoekers antwoord op vragen over KNX en kunnen zij in gesprek met professionals van KNX.
De bouwsector is in volle beweging. Het beleid verlegt de normen terwijl ook de markt voortdurend evolueert. We bouwen steeds energiezuiniger, de vraag naar een gezonde leefomgeving wordt steeds groter en de nood tot samenwerking steeds prangender. En hoewel een solide, technische knowhow zich verspreidt, stellen projecten ons nog al te vaak voor nieuwe vraagstukken. Daarom maakt ventilatie- en zonweringspecialist Duco zich op voor vier gratis seminars rond ‘actief & gezond bouwen’ in juni, die focussen op die specifieke uitdagingen en u de weg van de toekomst tonen.
Een nieuw jaar en dus een nieuwe reeks seminars waarbij Duco opnieuw resoluut kiest om de bouwkolom onder te dompelen in een actueel thema. Door de alsmaar strengere normen hebben al vele partijen op vandaag duurzaamheid, levenslang comfort, energie-efficiëntie én een gezonde leefomgeving in hun hart gesloten. De vraag rijst dan ook steeds meer of het een utopie is om dit alles te bundelen.
Actief en gezond wonen
“Met vier gratis seminars, die worden geschaard onder de noemer: ‘Actief bouwen houdt uw woning gezond’, wil Duco op interactieve wijze aantonen dat er door actief te bouwen meteen gekozen wordt voor de juiste aanpak”, verklaart Hendrik Dejonghe, marketingmanager bij Duco. “Een complex begrip, dat klopt, en toch zijn actieve én gezonde woningen een wissel op de toekomst. Maar welke voordelen levert het nu op? Hoe kan de professional hier zijn steentje aan bijdragen? En wat kan natuurlijke ventilatie hierin betekenen? Het zijn drie kernvragen die we zullen beantwoorden. Hierbij kan Duco rekenen op het advies van twee onafhankelijke gastsprekers.”
Nieuwbouw- en renovatieoplossingen
“In concreto neemt Erik Bek, directeur bij I.D.E.A. Nederland, de aanwezigen mee in de technieken en energiebesparende maatregelen die in de renovatiewereld kunnen worden aangewend om tot een uiterst gunstige Energie-Index te komen”, aldus Dejonghe. “Wie in de praktijk meer voeling heeft met de nieuwbouwmarkt, zal beslist zijn gading vinden bij Bas Hasselaar. Als themamanager Gezond en Comfortabel bouwen bij SBRCURnet geeft hij tekst en uitleg bij zijn Active House; een toonbeeld van duurzaam bouwen met focus op de bewoner.”
Data en locaties
Dit alles vindt plaats op vier verschillende locaties in Nederland.
Woensdag 07/06: Van der Valk Veenendaal
Woensdag 14/06: Van der Valk Zwolle
Donderdag 08/06: Evoluon Eindhoven
Donderdag 15/06: Van der Valk Ridderkerk
Geïnteresseerden die graag binnenkort willen meebouwen aan een gezonde én energiezuinige toekomst kunnen zich inschrijven op www.duco.eu/seminars.
De warmtemarkt verandert en ligt open voor nieuwe initiatieven. Spelers treden toe of innoveren. Op 8 juni helpt het evenement “1ᵉhulp@warmtebeheer” hen vooruit door workshops te geven over innovatief warmtebeheer. Voor ieder vraagstuk, van warmtenet tot klant, wordt een oplossing aangereikt door experts. Deelname is gratis. Door de hervormde regelgeving voor warmtelevering, zijn er veel start-ups, partnerschappen en initiatieven die duurzame en slimme warmtenetten ontwikkelen. Ook gevestigde spelers investeren in nieuwe netten of innoveren in deze markt die in één klap opgeleefd is. Zij vragen zich af; hoe kan ik een innovatieve business case ontwikkelen waarbij duurzaam warmtebeheer rendeert? En, hoe beheer je warmte op een slimme manier in de praktijk, van warmtenet tot klant?
Hele keten
1ᵉhulp@warmtebeheer richt zich op duurzaam warmtebeheer in de gehele keten. Er zijn nationale en internationale experts die workshops geven over relevante praktijkvraagstukken en innovatieve oplossingen aandragen. De workshops gaan in op de ontwikkeling, beheer en onderhoud van een warmtenet, alsook de ondersteunde processen. Denk aan meten van warmteverbruik, klantbeheer, facturatie, (big) databeveiliging en datakwaliteit. De workshops richten zich op efficiënte en gebruiksvriendelijke online (cloud) toepassingen. Ook zijn er standjes waar er rustig gepraat kan worden met de experts. En als klap op de vuurpijl: het Twente Solar Team komt spreken.
Datum, locatie en aanmelding
Met deze expertise helpt 1ᵉhulp@warmtebeheer nieuwe en bestaande spelers in de energiesector vooruit. Het evenement vindt plaats op donderdag 8 juni om 12.30 uur in Kinepolis te Dordrecht. Om 16.15 uur start de netwerkborrel. Deelname is gratis. Meer informatie & aanmelding via https://warmte.eventbrite.nl
Gebruikersplatform Bodemenergie organiseert dit voorjaar twee workshops. Tijdens de eerste workshop vertellen specialisten over het belang van samenwerking voor WKO-optimalisatie. De tweede workshop laat deelnemers kennismaken met de kansen die datacenters bieden voor een duurzame energievoorziening met WKO’s. De workshops vinden respectievelijk plaats op 10 mei bij het Radboudumc in Nijmegen en op 17 mei bij ICT-bedrijf Schuberg Philis in Schiphol-Rijk.
WKO op campussen, kantorenparken of bedrijventerreinen
Tijdens de eerste workshop zijn ervaringsdeskundigen aanwezig van projecten op de Radboud Universiteit, de Universiteit van Utrecht, de TU Eindhoven en NS Stations. De vier specialisten vertellen welke maatregelen zij nemen om de systemen te verbeteren, maar vooral welke samenwerking nodig is om een WKO te optimaliseren op campussen, kantorenparken en bedrijventerreinen. Gebruikersplatform Bodemenergie hoort bij deze bijeenkomst ook graag de ideeën van deelnemers over WKO-optimalisatie tijdens een discussieronde. Verder mogen deelnemers een kijkje nemen in de technische ruimte van het Radboudumc.
Kansen voor duurzame energievoorziening bij datacenters
ICT-bedrijf Schuberg Philis integreerde in 2009 een WKO-systeem in het koelsysteem van hun datacenter op Schiphol-Rijk. Het bedrijf bespaart nu bijna 90% energie. Arjan Westerhoff van Schuberg Philis legt op woensdag 17 mei uit hoe zij dat deden bij de workshop ‘Bodemenergie bij datacenters? Kansen voor een duurzame energievoorziening’. Tijdens deze workshop komt ook aan bod hoe je afzonderlijke installatiecomponenten – zoals de WKO, de pompen en het leidingwerk – zo afstemt dat een integrale oplossing ontstaat. Datacenters zoals die van Schuberg Philis bieden meer kansen voor duurzame energievoorziening, bijvoorbeeld door energie uit datacenters te hergebruiken. Hans Schelvis van het ICT-bedrijf Equinix vertelt op 17 mei eveneens hoe dit in zijn werk gaat en hoe zij dit hebben gerealiseerd bij de Universiteit van Amsterdam.
Kosteloos voor leden
Leden van Gebruikersplatform Bodemenergie kunnen gratis deelnemen aan deze workshops, niet-leden betalen een bijdrage van €150,–. Beide workshop starten om 12.30 uur met koffie, thee en broodjes, het programma zelf begint om 13.00 uur en duurt tot 17.30 uur. Op de website www.gebruikersplatformbodemenergie.nl is te bekijken welke specialisten op het programma staan.
Groothandel Rensa organiseert op 11 mei a.s. samen met rookgasafvoerfabrikant Ubbink een gratis webinar over concentrische rookgasafvoer. Het webinar is bedoeld om installateurs te helpen bij het overstappen van een parallelle naar concentrische rookgasafvoer voor gasinstallaties. De volgende vragen zullen aan de orde komen: Welke gevolgen heeft deze wijze van aansluiten, hoe werken de systemen? Hoe kunt u de veiligheid rondom uw cv-ketel vergroten voor uw klanten? In het webinar worden ervaringen van installateurs gedeeld en beantwoorden technisch specialisten kijkersvragen.
In Nederland hebben op dit moment zo’n 7 miljoen huishoudens een gasaansluiting. De rookgassen van deze verbrandingsinstallatie moeten naar buiten worden afgevoerd. Als er tijdens dit proces lekkage ontstaat, bestaat er een risico op koolmonoxidevergiftiging. Hierdoor vallen jaarlijks te veel doden en belanden honderden mensen in het ziekenhuis.
Voorkeursoplossing De concentrische rookgasafvoer is de nieuwe voorkeursoplossing voor een veilige gasinstallatie, namelijk één van de technische aanbevelingen uit het koolmonoxide-onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, dat vorig jaar een groot aantal incidenten onderzocht. Ook fabrikantenkoepel Rogafa, waarin fabrikanten van rookgasafvoersystemen zijn verenigd, spreekt zijn voorkeur uit voor concentrische rookgasafvoersystemen boven de parallelle variant. In tegenstelling tot een parallelle situatie heeft een concentrisch systeem, door het buis-in-buis principe, een extra vangnet bij lekkages en is daardoor veiliger. Niettemin is het parallelle systeem, in tegenstelling tot de ons omringende landen, nog steeds de meest toegepaste techniek door Nederlandse installateurs.
Transitie Onder invloed van de berichtgeving, nieuwe incidenten en het Onderzoeksraad-rapport, stappen steeds meer (grote en kleine) installatiebedrijven over op concentrisch. Om installateurs te begeleiden in de overstap spreken vertegenwoordigers van groothandel Rensa en rookgasafvoerproducent Ubbink tijdens een webinar. In een uur tijd wordt u gratis praktijkgericht bijgespijkerd over deze trend: welke gevolgen heeft deze wijze van aansluiten, hoe werken de systemen? Hoe kunt u de veiligheid rondom uw cv-ketel vergroten voor uw klanten? In het webinar worden ervaringen van installateurs gedeeld, en beantwoorden technisch specialisten kijkersvragen.
In totaal bezochten 4.479 geïnteresseerden op 28, 29 en 30 maart het 10-jarig jubileum van Klimaatvak en Installatie Vakbeurs in Evenementenhal Gorinchem. Vooral het NVKL-plein bleek een publiekstrekker. In samenwerking met branchevereniging NVKL werd hier een kennisprogramma aangeboden, dat inging op ontwikkelingen in de koudetechniek, management, F-gassen en natuurlijke koudemiddelen. Het plein werd op de donderdag afgesloten door autocoureur Tom Coronel met zijn Dakar-buggy.
De sessies op het NVKL-plein werden kosteloos aangeboden en konden rekenen op veel belangstelling vanuit de branche. “De NVKL kijkt terug op drie zeer succesvolle dagen waarin velen uit de koeltechnische branche bij elkaar zijn gekomen”, zegt Karin van der Maarel-Sonneveld namens NVKL. “Het was een goede beurs waarin we de koeltechnische sector goed op de kaart hebben gezet. We kijken terug op een geslaagd evenement.”
Beste koelmonteur van Nederland Tijdens de beurs waren er ook nationale vakwedstrijden Koudetechniek onder scholieren. Robin Smets (student aan het KWI College en werkzaam bij Engie Panningen), kroonde zich tot de beste koelmonteur van Nederland. Tijdens Klimaatvak vond de finale plaats van Skill 38 Refrigeration & Airconditioning, de nationale vakwedstrijd Koudetechniek. Op de stand van de branchevereniging NVKL werkten vier koelmonteurs aan een koudetechnische en elektrotechnische opdracht. De jury selecteerde Robin Smets als de beste finalist. Hij neemt als nationaal kampioen voor Nederland deel aan de 44e Worldskills in Abu Dhabi van 14 tot en met 19 oktober 2017.
Het Ketelhuis & RTL Z Nieuw op Installatie Vakbeurs was dit jaar Het Ketelhuis. Buurs & Technea waren van de partij om bezoekers te informeren over duurzame pelletketels. Daarnaast maakte TEAM NL tijdens Klimaatvak opnames voor een aflevering van RTL Z. Diverse exposanten zijn geïnterviewd met branchegerelateerde onderwerpen. De uitzending is te zien op 30 april om 17.30 uur op RTL Z.
Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen zijn dit jaar bezocht door 10.000 geïnteresseerden. De onlangs gehouden beurzen telden gezamenlijk een recordaantal van 340 exposanten. Envaqua-directeur Frank Buijs over de beurs in 2018: “Het exposantenprofiel bestond nu met name uit belangrijke spelers uit de waterbranche. De samenwerking tussen Evenementenhal en Envaqua brengt hierin verandering.” Beide partijen spreken de ambitie uit het beursprofiel te verbreden naar milieutechnologie. “Water- en milieutechnologie versterken elkaar bij het vinden van maatschappelijke oplossingen”, zegt Esther Rodenburg namens Evenementenhal Gorinchem.
Klaar voor de toekomst De complete branche was afgelopen week vertegenwoordigd op de beursvloer van Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen. Naast de samenwerking tussen Evenementenhal en Envaqua om Aqua Nederland Vakbeurs te versterken, tekende RioleringsVakdagen op haar beurt een nieuwe samenwerking met Stichting IKN. Met als resultaat: de riolerings- en waterbranche zijn meer en beter dan voorheen met elkaar verbonden op de beursvloer in Gorinchem. Rodenburg: “Zo maken we niet alleen Aqua Nederland Vakbeurs, maar ook RioleringsVakdagen klaar voor de toekomst.”
Rodenburg en Buijs: “Evenementenhal en Envaqua kijken met vertrouwen uit naar 2018, wanneer deze beurzen plaatsvinden op 13, 14 en 15 maart. Exposanten tonen dan hun oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen zoals circulaire economie en klimaatverandering. De openingstijden worden aangepast naar 10.00 tot 18.00 uur.”
Kennisinstituut ISSO organiseerde gisteren het Verander Event. Directeur Rob van Bergen benutte zijn inleidende praatje om de nieuwe strategie van het instituut voor het voetlicht te brengen. In plaats van zich met name te richten op het verspreiden van vakkennis wil ISSO de vakman op het juiste moment van de juiste kennis voorzien. Op deze wijze daalt de kennis beter in de branche, verwacht Van Bergen. Hierna volgde een boeiende presentatie van Jan Aerts, die een toekomstbeeld van de vakman schetste. Volgens de ISSO-projectcoördinator moet die vakman rekening houden met verschillende trends, zoals de versmelting van bouw- en installatiebedrijven, een toenemend gebruik en ontwikkeling van ICT-mogelijkheden, betere en slimmere producten en meer aandacht voor conceptniveau.
Een leven lang leren om flexibel te zijn De rode draad, aldus Aerts, is dat er een verschuiving plaatsvindt waarbij systeemkennis belangrijker wordt dan productkennis. In z’n algemeenheid moet de vakman van de toekomst een leven lang leren om flexibel te zijn om zo sneller in te kunnen spelen op veranderingen. Daarnaast is het nodig om modulair te leren denken, zowel in de ontwerp-, realisatie- als beheerfase.
Speciaal voor de bezoekers van Installatienet gaf Aerts nog een aantal tips mee. “Zorg dat je systeemkennis in huis haalt zodat je niet alleen een installatie kan aanleggen, maar dat deze ook blijvend automatisch kan functioneren. Doe je dat niet, en je ziet dit al gebeuren, dan geef je een deel van je boterham aan andere partijen weg, zoals ICT-specialisten. Door systeemkennis kun je tijdens de aanleg en levensfase van een installatie inkomsten genereren. Ga dus eens op bezoek bij fabrikanten, die kunnen je bij uitstek helpen om die systeemkennis te verwerven.”
Ontwikkel vakkennis van duurzame technieken Ontwikkel ook een gedegen vakkennis van duurzame technieken en concepten en houd daarbij mogelijkheden in het oog om systemen uit te breiden en te verknopen met andere oplossingen (modulair denken). Denk verder na of je kunt gaan prefabben. Industrialisering leidt tot lagere kosten en hogere kwaliteit. Dit proces wordt versneld door de hoge duurzaamheidseisen die tegenwoordig worden gesteld en voortdurend aangescherpt. Kortom, het is raadzaam hier iets mee te doen om concurrerend te blijven. Ook als kleine jongen in de bestaande bouw moet je rekening houden met deze ontwikkeling. Grote installateurs hebben dit al opgepakt.”
Afgelopen week kwamen ruim 200.000 bezoekers af op ’s werelds grootste vakbeurs voor de installatietechniek, de ISH in Frankfurt. De vorige editie in 2015 lag het bezoekersaantal hier nog net onder. Een nieuw record dus voor de vakbeurs. De volle beursvloeren werden voor bijna 65 procent gevuld door niet-Duitse exposanten. Ook de bezoekers komen steeds meer van buiten de landsgrenzen: 40 procent. “De ISH groeit nog steeds en wordt internationaler dan ooit. We zijn dan ook zeer tevreden over de afgelopen week”, aldus Wolfgang Marzin, CEO van de Messe Frankfurt. Het merendeel van de internationale bezoekers was overigens afkomstig uit de Duitsland omringende landen alsmede China, Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje.
De ISH 2017 is in volle gang. Nu al kan gezegd worden dat het drukker is dan tijdens de vorige editie. En het sentiment is vooral positief met heel veel noviteiten op de beursvloer. Meer dan voorgaande edities, zo lijkt het. Een greep hieruit: In de sanitaire hoek overheersen de geometrische vormen, wint de rainshower het van het bad en neemt de digitalisering toe. Hansgrohe toont onder andere de Rainselect, een nieuw bedieningspaneel dat eenvoudig is te installeren en mechanische knoppen heeft. Vaillant kondigt aan in mei de Eco TEC pure op de markt te brengen met een vermogen tussen de 18 en 24 kW, bestemd voor de reguliere woningbouw. Bosch/Nefit praatte de pers bij over nieuwe domoticaproducten. Ziehl-Abegg presenteert de ZA Cube, een modulair uitbreidbare LBK voor scholen, Retail en appartementencomplexen. Reflex lanceert de Servitec Mini, een ontgasinstallatie voor cv- en koelinstallaties met 10,6% meer rendement, die vanaf juli beschikbaar zal zijn. Meer hierover in ons praktijkblad InstallateursZaken van mei.
Bijna 2500 exposanten telt de internationale vakbeurs ISH 2017, die gisteren in Frankfurt van start is gegaan. Met 65 procent aan buitenlandse deelname is het wederom een echt internationale vakbeurs voor de installatietechnische branche. De organisatie verwacht bovendien dat bijna 40 procent van de bezoekers van buiten Duitsland komt, waaronder velen uit ons land. Gisteren was al goed te zien dat verduurzaming, digitalisering, installatiegemak en integrale oplossingen (wederom) de topics zijn op de beursvloer. Frankfurts Burgemeester Feldmann tijdens de opening van de vakbeurs: “In een tijdperk van wereldwijde politieke uitdagingen op het gebied van energie en klimaat is de ISH een katalysator en bron van impulsen voor efficiënt en duurzaam bouwen. De producten en oplossingen die hier worden gepresenteerd helpen energie te besparen en maken onze gebouwen slimmer, waardoor we onze klimaatdoelen kunnen bereiken.” De signalen op de beursvloer waren de eerste dag veelbelovend. “We krijgen veel topmannen van installatiebedrijven over de vloer, meer dan de vorige keer, die zaken willen doen,” zo meldde ons één van de exposanten.
NVKL organiseert een (kennis)programma voor het Koude & Klimaatplein tijdens de vakbeurs Klimaatvak. NVKL is de brancheorganisatie voor luchtbehandeling en koudetechniek. Het programma bestaat onder andere uit lezingen over koudetechniek, management, F-gassen en natuurlijke koudemiddelen. Alle onderdelen zijn gratis bij te wonen voor bezoekers. Het programma op dit plein wordt speciaal opgezet voor monteurs, management en MBO-studenten Koudetechniek.
Klimaatvak viert dit jaar op 28, 29 en 30 maart 2017 haar tiende editie in Evenementenhal Gorinchem. De vakbeurs wordt gecombineerd met Installatie Vakbeurs. Beide beurzen zijn op beursdagen te bezoeken van 13.00 tot 21.00 uur. Tijdens de laatste beursdag trekken zowel Klimaatvak als Installatie Vakbeurs samen op met de consumentenbeurs Bouw & Wonen. Bezoekers van Klimaatvak en Installatie Vakbeurs krijgen door deze samenwerking de mogelijkheid om op de derde beursdag deze beurs kosteloos te bezoeken.
Ook Installatie Vakbeurs viert haar 10-jarig bestaan. Deze editie krijgt een feestelijk tintje door de lancering van het nieuwe initiatief: Het Ketelhuis. Dit concept richt zich op ketelfabrikanten. Het Ketelhuis krijgt de uitstraling van een bruincafé, maar naast de gezelligheid draait het vooral om cv-ketels.
Tijdens Klimaatvak zal verder TEAM NL opnames maken voor een aflevering van RTL Z, waarvoor een tv-studio op de beursvloer aanwezig zal zijn. TEAM NL ontvangt voor haar opnames ook meerdere exposanten aan hun tafel.
De Borgingscommissie van het Energieakkoord stelt in een speciale netwerkbijeenkomst een aantal partijen in de gelegenheid nieuwe initiatieven aan te dragen. Zes initiatiefnemers, waaronder Uneto-VNI, zullen hun plannen op dinsdag 7 maart a.s. publiekelijk presenteren. Uiteindelijk doel is een versnelling realiseren van de energietransitie. De installateur kan daarbij volgens de brancheorganisatie een belangrijke rol spelen. Woordvoerder Dick Reijman: “Voor de installateur is een rol weggelegd als energieregisseur.”
“De installateur neemt steeds meer het voortouw bij de verduurzaming van gebouwen”, legt Reijman uit. “Logisch, gezien de ontwikkelingen die zich in de bouwbranche voltrekken. Zo neemt de installatiequote in gebouwen nog steeds toe. In bepaalde segmenten wordt al 40% van de bouwsom uitgetrokken voor installatietechniek. Bovendien heeft de installateur een sterke relatie met de klant. Na aanleg kan hij zijn meerwaarde aantonen door installaties tijdens de exploitatiefase te optimaliseren en zo energiebesparing en operationele kosten terug te brengen. Dit in tegenstelling tot de bouwende partijen die over het algemeen na de realisatie van het toneel verdwijnen.”
Wat houdt die nieuwe rol voor de installateur nou precies in? Reijman is hier duidelijk over: “De installateur gaat als energieregisseur optreden. Hij zorgt voor duurzame energieoplossingen, installeert slimme energiemanagementsystemen, kortom staat aan de wieg van Smart Buildings, oftewel adaptieve gebouwen, die zo min mogelijk energie gebruiken. Een aantal grote installateurs hebben zich deze werkwijze al eigen gemaakt. Ook middelgrote en kleinere installateurs kunnen hierin een rol van betekenis spelen of doen dat al.”
“Tegelijkertijd kan de installateur partijen bij elkaar brengen om gezamenlijk oplossingen te realiseren voor energiezuinige gebouwen,” vervolgt Reijman, “Daarbij zien we mogelijkheden voor een one-stop-shopping benadering met Duurzame Aanbieders. Dit werken we momenteel uit met Bouwend Nederland en OnderhoudNL..”
Aan het Uneto-VNI-initiatief ‘Energie en Duurzaamheid in de gebouwde omgeving’, waarvoor 7 maart dus de aftrap plaatsvindt, wordt geen einddatum opgehangen. De bedoeling is in eerste instantie om de uitvoering van het Energieakkoord te intensiveren.
Uneto-VNI wil de conferentie aangrijpen om de rol van de installateur bij het energie-transitieproces breed onder de aandacht brengen, van ontwerp en aanleg tot en met beheer en exploitatiefase: wat zijn de mogelijkheden en welke oplossingen kan hij inzetten? Kortom, hoe kan hij inhoud geven aan zijn rol als energieregisseur.
De vereniging zal zelf input geven, maar verwacht ook dat de overheid een bijdrage levert. Niet alleen als financier, maar door de juiste randvoorwaarden te creëren. Hoe? Reijman: “Door regelgeving behapbaar en overzichtelijk te houden en door actief haar rol als handhaver te vervullen. Laat de overheid bijvoorbeeld actief controleren of partijen voldoen aan de Wet Milieubeheer.”
De uitvoering van het Energieakkoord voor duurzame groei is inmiddels goed op streek. Door de inspanningen van velen, zo betoogt Uneto-VNI, zijn de doelen van het Energieakkoord voor 2020 en 2023 binnen bereik. ‘Maar daarmee staan we pas aan het begin: met de ratificatie van het Klimaatakkoord van Parijs worden de immense uitdagingen steeds duidelijker. Tegelijkertijd leert de nationale Klimaattop 2016 dat er in Nederland vele initiatieven ontstaan die de energietransitie in een hogere versnelling kunnen brengen.’
Meer dan veertig organisaties sloten in september 2013 het Energieakkoord voor duurzame groei. Gezamenlijk gaan zij voor verduurzaming van onze samenleving en economie. De ondertekenaars zetten zich de komende jaren in voor:
-een besparing van het energieverbruik met gemiddeld 1,5 procent per jaar;
-100 petajoule energiebesparing per 2020;
-een toename van het aandeel hernieuwbare energieopwekking naar 14 procent in 2020 en 16 procent in 2023;
-ten minste 15.000 voltijdbanen extra.
De conferentie van 7 maart is openbaar, heeft een interactieve opzet en is bedoeld voor zowel direct betrokkenen bij het Energieakkoord als andere belangstellenden die een bijdrage willen leveren aan een versnelling van de energietransitie.
Initiatieven die tijdens deze conferentie zullen worden aangedragen zijn afkomstig van:
de gassector (onder meer groen gas);
infrabeheerders en Rijkswaterstaat (Groenenettencoalitie);
waterschappen met Rijkswaterstaat (Monsterverbond water);
Uneto-VNI (programma Energie en Duurzaamheid in de gebouwde omgeving);
VNO-NCW en VIB (Thermische isolatie in de industrie en energiecentrales);
Dutch Green Building Council (Deltaplan Duurzame renovatie);
U kunt zich voor het bijwonen van deze conferentie hier aan te melden.
De Tweede Kamer heeft deze week de wet kwaliteitsborging voor het bouwen aangenomen. Invoering op 1 januari 2018 is een feit. Dan toetst niet meer de gemeente of de bouwplannen voldoen, maar moet een kwaliteitsborgingstraject aantonen dat hetgeen is gebouwd voldoet. Nieman Kwaliteitsborging organiseert op 17 mei a.s. daarom weer een praktijkdag Kwaliteitsborging voor het Bouwen. Tijdens deze dag zal duidelijk worden welke veranderingen er aan komen.
Naast een plenair gedeelte worden er in vier workshops antwoorden gegeven op vragen, zoals:
Hoe ontwerp, realiseer en verifieer je risico gestuurd ontwerpen?
Hoe ga je slim om met bestaande concepten en repeterende bewijslast?
Hoe regel je ketenverantwoordelijkheid & ketenbetrokkenheid?
Hoe richt je een as built dossier logisch in?
U kunt zich tot uiterlijk 10 mei 2017 online inschrijven voor de praktijkdag.
De kosten bedragen €295,-per persoon. Komt u met meerdere collega’s, dan kunnen de 2de tot en met de 4de persoon deelnemen voor €245,-. Voor een vergoeding vanaf 5 collega’s kunt u mailen naar: info@niemankwaliteitsborging.nl
De inschrijving is geopend voor de BouwKennis Marketing Jaarprijs. Deze prijs gaat uit naar het meest innovatieve marketingconcept uit de bouw-, vastgoed- en installatiesector. De marketingconcepten moeten scoren op creativiteit, klantgerichtheid, communicatieve uitrol en eindresultaat. Tot 12 mei staat de inschrijving open. De winnaar wordt gekozen door een professionele vakjury én professionals uit de gehele bouwkolom.
Uit alle inzendingen zal de jury 10 genomineerden selecteren. Na een elevatorpitch door de 10 genomineerden kiest de vakjury 3 finalisten die op 21 september op de BouwKennis Jaarbijeenkomst strijden om de Marketing Jaarprijs. De winnaar wordt voor 30% bepaald door de vakjury en voor 70% door de bezoekers van de BouwKennis Jaarbijeenkomst.
De prijs is in het leven geroepen met het doel om aandacht te creëren voor marketing in de bouwkolom en hiermee marketing in de bouw naar een hoger plan te tillen. De award moet marketeers en beleidsmakers inspireren en uitdagen om innovatieve marketingconcepten zo effectief mogelijk in de markt te zetten. Dit jaar wordt de BouwKennis Marketing Jaarprijs voor de dertiende keer uitgereikt.
Op 14 maart a.s. organiseert Stabiplan BIM LIVE Experience in samenwerking met Ingenieursbureau ABT en Installatiebedrijf Otte in het Groninger Forum. Centraal staat de nieuwbouw van dit Groninger Forum, dat in 2018 opgeleverd wordt. De directeur van het Groninger Forum, Dirk Nijdam, zal vertellen over de nieuwbouw. Ook Ingenieursbureau ABT geeft een presentatie over hun rol als adviseur bij dit project. Na de pauze legt Installatiebedrijf Otte uit hoe je BIM goed laat werken in de praktijk en sluit Stabiplan af met o.a. een demo.
Het Groninger Forum is een spectaculair, voor iedereen toegankelijk gebouw van tien verdiepingen naar een ontwerp van NL Architects. Het zal na opening in 2019 zeven dagen in de week geopend zijn en een keur aan (inter)nationale exposities, films, documentaires, debatten, literaire evenementen, talkshows, presentaties en manifestaties brengen. Daarnaast worden hier ook het nieuwe Nederlands Stripmuseum en een VVV-winkel gevestigd. In het gebouw komen verder drie horecagelegenheden en op het dak, met uitzicht op de Groninger binnenstad, een openluchtbioscoop.
Het programma begint om 12.30 uur met een lunch en wordt om 16.00 uur afgesloten met een borrel.
Het programma van BIM LIVE Experience ziet er als volgt uit:
12.30 uur Inloop met lunch
13.30 uur Groninger Forum: het oudste Nederlandse BIM-project
14.00 uur Ingenieursbureau ABT over de kracht van geïntegreerd rekenen
14.30 uur Pauze
14.45 uur Installatiebedrijf Otte over BIM in de installatiepraktijk
15.15 uur Stabiplan over Stabicad, MEPcontent en beheer
16.00 uur Borrel
De toegang is gratis en parkeerkaarten worden verstrekt.
Tijdens de ZEN-platformbijeenkomst op 7 maart verzorgt Benno Schepers (CE Delft, foto) een plenaire inleiding over gasloze nieuwbouw. Wat zijn de optimale alternatieven voor nieuwbouwprojecten, bekeken per soort wijk of buurt? Hij zal toelichten welke techniek kostentechnisch het gunstigst is voor nieuwbouwwoningen, dit afhankelijk van de locatie en de aard van de bebouwing.
CE Delft heeft in 2015 de studie Klimaatneutrale gebouwde omgeving 2050 uitgevoerd. In opdracht van Gasterra en Gasunie is in september 2016 een vervolgstudie afgerond. In de eerste versie werd gekeken naar 15 typische buurten. In de nieuwste versie heeft CE voor alle 12.000 buurten in Nederland de jaarlijkse kosten per warmtetechniek zowel in een klimaatneutraal eindbeeld als ook in de route op weg naar dit eindbeeld berekend. De vervolgstudie gaat vooral uit van de bestaande gebouwde omgeving en kijkt hoe de hybride warmtepomp, woningisolatie, Nul-op-de-Meter woningen, netverzwaring, de luchtwarmtepomp en de bodemwarmtepomp zullen uitpakken.
RioleringsVakdagen en Stichting IKN gaan samenwerken. Stichting IKN is een samenwerkingsverband dat zich richt op het verzamelen, ordenen en delen van kennis van de afvalwaterketen. Speciale aandacht is er voor innovaties en decentrale oplossingen rond stedelijk afvalwater. De stichting telt in totaal 35 exposerende leden, waarvan 4 leden als collectief zullen deelnemen aan RioleringsVakdagen met een IKN-plein. RioleringsVakdagen wordt gehouden op 21, 22 en 23 maart a.s. in Evenementenhal Gorinchem.
De Stichting IKN ondersteunt het kennisprogramma van de RioleringsVakdagen. Een onderdeel uit dit programma is een presentatie van Waterschap De Dommel over Trappistenbrouwerij De Koningshoeve en hun decentrale circulaire waterzuivering. Deze biomakerij is onder meer bekend van het merk La Trappe en loopt voorop in milieubewust brouwen. Ze werken aan een systeem om afvalwater te zuiveren en opnieuw te gebruiken waardoor het proces duurzaam en circulair wordt. Daarmee is de oudste trappistenbrouwerij van Nederland de eerste die dat in ons land doet.
Een deel van het kennisprogramma wordt opgevuld door een presentatie van Anticimex over een slimme en effectieve beheersing van ratten in rioleringssystemen met de Smart Rioleringsval. Dit systeem is gifvrij en geldt als een duurzame ongediertebestrijding. De val is humaan en innovatief, mede door de nieuwste software. Hierdoor beschikt deze innovatie over een 24/7 monitoring. Meer over dit product komt aan bod in de kennissessie van Anticimex.
Het thema ‘circulaire economie’ komt tot uiting in de presentatie van IKN-bestuurslid Jan Broos over het sluiten van de waterkringloop in de landbouw. Daarnaast spreekt IKN-voorzitter Frans Debets over de zorgplicht van de overheid. Doel van deze kennissessie is bewustwording te creëren bij overheden omtrent afvalwater, hemelwater en grondwater, waarbij hemelwater als zeer belangrijk onderdeel wordt genoemd en aangepakt dient te worden.
Een ander onderdeel uit het kennisprogramma is een presentatie van CT-Plus / Advanced Water management met een lezing over V-Tech pump control (circulaire economie op afvalwaterpompgebied).
Innovatie is een belangrijk speerpunt van RioleringsVakdagen 2017. Daarom is er een speciale Must See-route op de beursvloer. Deze route voert langs exposanten die innovaties op de stand presenteren.
RioleringsVakdagen vindt plaats op 21, 22 en 23 maart 2017 in Evenementenhal Gorinchem. Aan de 2016 editie namen ruim 320 exposanten deel. Het evenement werd bezocht door bijna 10.000 brancheprofessionals. De beurs breidt dit jaar uit met 1.000 m2. Ook in 2017 wordt RioleringsVakdagen weer in combinatie met Aqua Nederland Vakbeurs georganiseerd. Nieuw deze editie is het demonstratieterrein in de buitenlucht voor zowel RioleringsVakdagen als Aqua Nederland Vakbeurs.
De Bouwbeurs die vorige week in de Jaarbeurshallen werd gehouden, was goed voor bijna 75 duizend bezoekers. Dat is een paar duizend bezoekers meer dan twee jaar geleden. Daarmee lijkt ook op vakbeursgebied een kentering plaats te hebben gevonden. Alle seinen voor bouwend Nederland staan op groen, constateert Brand manager Martijn Carlier van Jaarbeurs op de laatste beursdag. “Het was een beurs van het nieuwe elan, van nieuwe dynamiek in de bouw. Het bruiste in elk gangpad. Het was ongekend druk. Met heel veel actie verdeeld over alle hallen. De beurs heeft alle verwachtingen overtroffen. Dit geldt ook voor de waarderingscijfers van zowel bezoekers als exposanten: een 7.4.”
Carlier: “Uit alle gesprekken blijkt dat exposanten goede business hebben gedaan. Veel orderboeken vol geschreven, veel nieuwe contacten gelegd. De 2015-editie stond in het teken van een opkrabbelende bouwsector. Deze editie toont aan: de bouw is weer 100 procent back in business, en zelfs meer dan dat. Kortom, een succes story. Onze exposanten spreken van een super goede beurs, waar de komende maanden veel business uit voortkomt.”
Carlier vindt het opvallend dat ZZP-ers en masse de weg naar de BouwBeurs wisten te vinden. “Ze komen om in het werk en desondanks hebben ze toch één of meerdere dagen vrijgemaakt om te komen. Ze zien de BouwBeurs als een lucratieve investering die ze later dubbel en dwars terugverdienen. Dat zegt iets over de status van de BouwBeurs. De BouwBeurs laat ook zien hoe de markt ervoor staat: het sentiment is meer dan optimistisch.”
Eerder meldden we al dat het sentiment op het installatiedeel van de beursvloer uitermate positief was. Alle partijen die we spraken, van de warmtepompleverancier tot en met softwarefabrikant en dakspecialist zijn lovend over de bezoekersaantallen én de marktsituatie. “We krijgen veel gerichte vragen”, zo viel er te horen, “omdat er weer handel is”. Exposanten verklaarden ook welbewust nu voor de Bouwbeurs te hebben gekozen: “Installatietechniek wordt steeds belangrijker in gebouwen. Tegelijkertijd groeien alle partijen naar elkaar toe en moeten ze meer rekening met elkaar houden om een gebouw te realiseren dat voldoet aan steeds strenger wordende eisen. Wij komen via de Bouwbeurs ook in contact met architecten, die interesse hebben in installatietechniek, professionele opdrachtgevers en zelfs particulieren”, zo verklaarde een exposant.
De IZ-redactie reisde af naar Utrecht om een kijkje te nemen op de Bouwbeurs, die nog tot en met vandaag plaatsvindt in de Jaarbeurshallen. Het installatiedeel groeit stevig door. Dit jaar is Hal 7 hiervoor deels ingeruimd, maar ook elders zijn installatie gerelateerde producten te vinden. Denk aan de BIM-software in Hal 9 of de dakdoorvoeroplossingen in Hal 9. Waar de bouwkolom enige jaren geleden nog de mond vol had over duurzaamheid, lijkt nu de volgende stap te worden gemaakt: de transitie naar energieneutraal bouwen. Waren er meer trends te bespeuren op de beursvloer? Jazeker, zo is er sprake van een groeiende belangstelling voor gezonde en slimme gebouwen, kostenbesparende oplossingen en virtueel bouwen.
Het sentiment op de beursvloer is uitermate positief. Alle partijen die IZ sprak, van bij wijze van spreken de warmtepompleverancier tot en met softwarefabrikant en dakspecialist zijn lovend over de bezoekersaantallen én de marktsituatie. “We krijgen veel gerichte vragen”, zo viel er te horen, “omdat er weer handel is”. Exposanten verklaarden ook welbewust nu voor de Bouwbeurs te kiezen: “Installatietechniek wordt steeds belangrijker in gebouwen. Tegelijkertijd groeien alle partijen naar elkaar toe en moeten ze meer rekening met elkaar houden om een gebouw te realiseren dat voldoet aan steeds strenger wordende eisen. Wij komen via de Bouwbeurs ook in contact met architecten, die interesse hebben in installatietechniek, professionele opdrachtgevers en zelfs particulieren”, zo verklaarde een exposant.
Vandaag is de laatste dag van de Bouwbeurs. Als wij zo vrij mogen zijn om u een advies te mogen geven: ga zeker een kijkje nemen bij het installatiedeel in Hal 7, maar bezoek ook Hal 9, als u zich wilt laten bijpraten over de nieuwe softwaretrends en een blik wil werpen in de toekomst (4TU themazone). In Hal 12 kunt u nieuw gereedschap testen en in Hal 11 tot slot is alles te vinden op het gebied van daken.
Op 23 maart a.s. staat ISSO een dag stil bij verandering. Het kennisinstituut organiseert dan het ISSO Verander Event. ISSO wil zich veel nadrukkelijker dan in het verleden gaan bezighouden met de toepassing van vakkennis. Gevalideerde kennis moet zijn weg vinden naar de werkpraktijk van de installatieprofessional. Dit leidt tot meer kwaliteit en gezondere gebouwen, zo is de gedachte. Het kennisinstituut vindt het noodzakelijk dat nadrukkelijker wordt gekeken naar de problemen in gebouwen. Waar gaat het mis en waar ligt dan de oplossing? ISSO is inmiddels zelf al aan de slag gegaan met het veranderen van haar strategie en interne organisatie. Deze ervaringen zal ze tijdens het event delen.
Het ISSO Verander Event start om 10.00 uur met een ontvangst aan de ISSO koffietafel en een rondgang door het nieuwe kantoor op de 33ste verdieping van de Delftse Poort. Vervolgens geeft directeur Rob van Bergen een uiteenzetting van de nieuwe strategie, gevolgd door een brede discussie over de vraag: ‘Hoe moet het over 5 jaar, als er geen vakmensen meer zijn?’ Is dit een probleem, of juist niet?
ISSO-projectcoördinator Marco Hofman gaat samen met het Longfonds tijdens dit evenement op zoek naar een methode waarbij gezonde lucht en een gezond binnenklimaat samenvallen. Wat is er nodig om onze leefomgeving gezond en leefbaar te maken? Beide partijen geven hun visie en vragen marktpartijen bij te dragen aan de verandering.
Daarna is het podium voor dr.ir. Jan Vreeburg van KWR/Wageningen Universiteit. Hij gaat in het op de vraagstelling of we van ons afvalwater een belangrijke bron voor kostbare stoffen kunnen maken; stoffen die nu verloren gaan. “Dat kan,” zo zegt hij, “maar dan moeten we wel ons rioolstelsel volledig veranderen.” Samen met ISSO-projectcoördinator Irene van Veelen zal hij de noodzakelijke veranderingen op dit terrein duiden.
In de middag gaan Ben Tiggelaar en Rob van Bergen samen op zoek naar de dieperliggende theorie én praktijk van de verandering. Alles en iedereen verandert. Maar hoe pak je dat aan? Hoe verander ik mijn gedrag? Dit is volgens Ben Tiggelaar, onafhankelijk schrijver, spreker en gedragswetenschapper, zo ongeveer de meest gestelde vraag tijdens zijn massaal bezochte seminars en masterclasses. In een boeiende en afwisselende sessie zal hij, samen met ISSO-directeur Rob van Bergen, bekijken hoe veranderingen plaatsvinden, en hoe deze passen binnen de praktijk.
Op dinsdag 24 januari a.s. organiseert KIEN de eerste KIEN Technodag van het nieuwe jaar. Deze dag staat in het teken van de nieuwste vormen van energieopslag en de meest actuele IoT (Internet of Things) toepassingen. In de ochtend kan worden deelgenomen aan een hands on workshop IoT. Deelnemers gaan praktisch aan de slag om een concept op basis van IoT te ontwerpen en te installeren. Deze workshop wordt verzorgd door de Internet of Things Academy. Daarnaast kan worden deelgenomen aan een discussie over gezamenlijk te ontwikkelen diensten. ’s Middags zijn er presentaties over diverse, onderwerpen, zoals draadloos communiceren en draadloze energie-overdracht.
In het volledige programma met meer informatie vindt u hier.
Van 6 t/m 10 februari vindt de Bouwbeurs plaats in de Utrechtse Jaarbeurs. Steeds meer installatie georiënteerde exposanten nemen hieraan deel. Logisch, want het installatiedeel in de bouw blijft toenemen. Zo ook de onderwerpen waarop de installatiebranche grote invloed kan uitoefenen, zoals duurzaam renoveren, energieneutraal bouwen, nul-op-de-meter, BIM en LEAN. ClimaRad heeft bijvoorbeeld het initiatief genomen voor deelname aan de beurs met het platform Decentraal.nu.
Samen met MediluX, Radson en Bron|Technologie staat het bedrijf onder deze noemer op één stand, waar iedere beursdag tafelsessies en presentaties worden georganiseerd. De volgende onderwerpen zullen onder andere aan bod komen: ‘wetgeving 1087 en gezonde gebouwen’, ‘decentraal & optimaal duurzaam’, ‘langer zelfstandig thuis wonen’ en ‘de falende overheid houdt slechte ventilatie van gebouwen in stand’. Voor deze sessie kunt u zich aanmelden via deze link. Het programma van de sessies vindt u hier.
Met deze samenwerking denken de betrokken bedrijven meer invloed op de markt uit te kunnen oefenen. Tevens worden de voordelen van het decentraal bepalen van het binnenklimaat in een woning duidelijker voor het voetlicht gebracht. De gezamenlijke stand op de BouwBeurs 2017 is het startschot voor deze samenwerking.
De vakbeurzen Klimaatvak en Installatie Vakbeurs die maart a.s. plaatsvinden, zullen op hun laatste beursdag samen optrekken met de consumentenbeurs Bouw & Wonen. “Wij geven met deze nieuwe samenwerking onze exposanten de mogelijkheid om niet alleen installateurs te informeren, maar ook de eindgebruiker. Uit gesprekken met de branche blijkt dat zij in sommige gevallen de behoefte hebben om rechtstreeks met de eindgebruiker te schakelen”, zegt Mariska Egberts namens Evenementenhal. Deze samenwerking maakt het ook mogelijk voor bezoekers van Klimaatvak en Installatie Vakbeurs om op de derde beursdag Bouw & Wonen kosteloos te bezoeken.
De beurs Bouw & Wonen richt zich met name op de woningeigenaar en de gebouwbeheerders van Nederland. Het doel van de beurs is door middel van 15 inspiratiepleinen bezoekers bewust te maken van verschillende onderwerpen om deze vervolgens via omliggende standhouders te koppelen aan de voor hen juiste diensten en producten.
Klimaatvak is een vakbeurs die zich toespitst op airconditioning, luchtbehandeling en koudetechniek. Tijdens Klimaatvak kunnen belangstellenden het Koude & Klimaatplein terugvinden op de beursvloer. Dit plein bestaat uit stands, interactieve lezingen en andere branche gerelateerde activiteiten. Het is een initiatief van branchevereniging NVKL. Alle stands zijn exclusief gereserveerd voor NVKL-leden. Het programma wordt speciaal opgezet voor monteurs, managers en leerlingen. Ook kunnen standhouders hier lezingen geven.
Het exposantenveld van Installatie Vakbeurs Gorinchem bestaat uit fabrikanten, importeurs en groothandelaren op het gebied van sanitair, verwarmingssystemen, klimaattechnieken, bevestigingsmateriaal, meet- en regelapparatuur en andere branche gerelateerde artikelen. Nieuw op de beursvloer is Het Ketelhuis. een branchecafé waarin het draait om gezelligheid én cv-ketels.
Evenementenhal en branchevereniging Envaqua hebben een nieuw samenwerkingscontract gesloten voor de jaarlijkse Aqua Nederland Vakbeurs. De samenwerking wordt aangegaan voor de periode van minimaal drie jaar en heeft als belangrijke doelstelling het verbreden van de vakbeurs. Angelique Klar, directeur Evenementenhal: “Het exposantenprofiel van Aqua Nederland Vakbeurs bestaat met name uit belangrijke spelers uit de waterbranche.” Frank Buijs, directeur Envaqua: “We willen het beursprofiel verbreden naar milieutechnologie.” De aankomende editie van de beurs vindt plaats van 21 tot en met 23 maart 2017 in Evenementenhal Gorinchem.
Om de komende jaren op de verbreding in te spelen, laten Evenementenhal en Envaqua een extern onderzoek uitvoeren naar de kansen en uitdagingen voor exposanten en potentiele exposanten op het gebied van water- én milieutechnologie voor zover relevant in relatie tot de vakbeurs. Ook komt er een Raad van Advies, die desgevraagd advies geeft over de organisatie van de vakbeurs. De Raad van Advies heeft leden die de belangen vertegenwoordigen van onder andere bezoekers, exposanten en mediapartner(s) binnen de branche.
Aan de 2016 editie van de Aqua Nederland Vakbeurs namen ruim 320 exposanten deel. Het evenement werd bezocht door bijna 10.000 brancheprofessionals. De beursvloer breidt in 2017 uit met 1.000 m2. De beurs zal ook de komende editie gecombineerd worden met de RioleringsVakdagen.
Op initiatief van de Duitse vereniging voor sanitair (VDS) wordt tijdens de vakbeurs ISH 2017 het trendforum ‘Pop-up mijn badkamer’ georganiseerd. De aandacht zal zich toespitsen op de individuele badkamer en de trends die daarbij horen. ‘Pop-up mijn badkamer’ zal in de vorm van acht 3D-collages deze bevindingen tonen. ISH is ’s werelds grootste vakbeurs voor de installatiebranche, die komend jaar van 14 tot 18 maart in Frankfurt plaatsvindt.
Een individuele badkamer is volgens de beursorganisatie een badkamer waarvan de uitstraling en functies volledig zijn afgestemd op de gebruiker en de architectonische mogelijkheden. Het trendforum zal ongewone modellen van individuele badkamers presenteren in een speciale tentoonstelling tijdens de beurs. “De badkamer wordt steeds meer een ruimte waarin mensen ontspannen tijd willen doorbrengen,” legt Jens J. Wischmann uit, Managing Director van de VDS. Het selecteren van producten is een kwestie van smaak geworden. Maatwerk is tegenwoordig tot in het kleinste detail mogelijk. Technisch kan dit in de vorm van bijvoorbeeld straalpatronen in de doucheruimte afgestemd op de wensen van de gebruiker. Er zijn ook sanitairfabrikanten die klanten de uiterlijke vorm van een bad zelf laten ontwerpen. En badkamermeubels kunnen vandaag de dag in zeer afwijkende formaten worden besteld. Ook is er een bijzonder ruime keuze aan kleuren beschikbaar voor de afwerking. Vernissen, lakken, coatings, ze zijn verkrijgbaar van hoogglans tot ultra mat (vingerafdruk-proof, natuurlijk). Maar daar blijft het niet bij. Individualisme in de badkamer manifesteert zich ook in speciale licht- en geluidsmogelijkheden bijvoorbeeld.
LG Solar, de solar-divisie van LG Electronics, heeft een reeks regionale partnerevenementen door heel Europa georganiseerd. Deze evenementen vormden een platform om met vakgenoten kennis te delen op het gebied van producten en actuele marktontwikkelingen. Met name lokale specialisten van LG Solar kwamen aan het woord. Ze gaven een vooruitblik op komend jaar en lieten zien welke productintroducties eraan komen in 2017.
Het was de eerste keer sinds de start van het partnerprogramma in 2014 dat het bedrijf acht regionale evenementen organiseerde. Hierdoor was er volop ruimte voor dialoog over de ontwikkelingen op het vlak van zonne-energie in de lokale markt. Het startsein werd gegeven op 23 september 2016 in het Italiaanse Pozzolongo, waar LG haar partners uitnodigde voor het eerste regionale evenement. Daarna volgden andere Europese steden, waaronder Birmingham, Schneverdingen, Gladbach, Maastricht, Neu-Ulm, Luzern en Wenen.
Partners kregen een voorproefje van LG over wat hen het komende jaar te wachten staat op het gebied van productaankondigingen. Er was vooral veel aandacht voor de nieuwste innovaties, zoals energieopslagsystemen en high-performance zonne-modules. Ook kregen partners een overzicht van de huidige marktcijfers en -trends. Tevens was er ruimte voor het uitwisselen van ideeën over het productaanbod van LG en de ondersteuning die vanuit het LG PRO Solar-partnerprogramma wordt geboden.
“Deze regionale evenementen zijn een mooie aanvulling op ons LG PRO Solar-partnerprogramma,” zegt Michael Harre, Vice President van de EU Solar Business Group bij LG Electronics. “Het is ontzettend belangrijk voor ons dat onze partners weten wat ze van ons kunnen verwachten. Daarnaast willen we hen graag meer inzicht geven in wat er speelt in de lokale markt, zodat zij hiervan kunnen profiteren. De eerste acht regionale evenementen hebben ons ervan overtuigd dat we de juiste koers varen om onze partners te helpen om op de lange termijn succesvol te blijven.”
In Gotenburg streden ruim vijfhonderd deelnemers uit 28 landen in 38 beroepen voor een plek op het erepodium bij het ‘EK beroepen’. Nederland deed mee in 33 vakrichtingen. Experts, afkomstig uit het bedrijfsleven en van scholen, trainen en begeleidden de deelnemers. De 39 Nederlandse deelnemers wisten samen drie gouden, vier zilveren en drie bronzen medailles te behalen. Vooral de technische beroepen scoorden goed. Zo won Christian Gerritse (Koude- en luchtbehandelingstechniek) een gouden medaille.
Het ‘EK beroepen’ vond plaats van 1 tot en met 3 december in Gotenburg, Zweden. De afgelopen maanden werden de winnaars geselecteerd in voorrondes en nationale finalewedstrijden van Skills Heroes, VHG en Vakkanjers. Tijdens vaktechnische trainingen, mentale trainingen en teambuildingsdagen worden de deelnemers klaargestoomd voor deze Europese competitie in vakmanschap.
Naast het goud voor Christian Gerritse won Rick Verboom (CAD Tekenen) een gouden plak. Arthur de Bruin en Wilfried Loman (Mechatronica) wonnen zilver. Berend van de Donk en Lennard Bucks (Mobiele Robotica) mochten een bronzen medaille mee naar huis nemen.
Alle uitslagen zijn terug te vinden op www.euroskills-team.nl/uitslagen.
Als de ‘Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen’ begin 2018 in werking treedt, verschuift een groot deel van de verantwoordelijkheid voor kwaliteitsborging in de bouw van gemeenten naar marktpartijen. Daardoor kan de controle op de bouwkwaliteit efficiënter plaatsvinden, iets wat zowel voor particulieren als bedrijven voordelig uitpakt. “Vergelijk het met de APK van de auto: de keurmeester keurt uw auto binnen de regels van de wet en de overheid kijkt steekproefsgewijs mee of de keuring ook binnen die regels wordt uitgevoerd”, vertelde dagvoorzitter Hajé van Egmond tijdens de praktijkdag over deze aankomende wetgeving. De praktijkdag was georganiseerd door Nieman Kwaliteitsborging en Balance & Result. Met ruim 250 deelnemers was de belangstelling zo groot, dat er begin 2017 een vervolg komt.
De Tweede Kamer moet nog akkoord gaan met het wetsvoorstel van minister Stef Blok voor Wonen en Rijksdienst. Om het parlement te overtuigen van nut en noodzaak worden in heel het land pilotprojecten uitgevoerd. Nieman Kwaliteitsborging voert samen met Nijhuis Bouw uit Rijssen zo’n pilotproject uit in Zwolle, waar in het project Binnenhofjes 48 sociale huurwoningen worden gebouwd. Minister Blok was onlangs zelf aanwezig bij het hoogste punt van een nieuw distributiecentrum in Dordrecht.
De ruim 250 deelnemers kregen tijdens de dag veel praktijkvoorbeelden vanuit diverse gezichtspunten voorgeschoteld door architecten, bouwers, installateurs, kwaliteitsborgers en instrumentaanbieders. Zo kregen bouwbedrijven, toeleveranciers, architecten en opdrachtgevers een duidelijker beeld over wat deze nieuwe wet gaat betekenen voor hun werkwijze. En voor hun kansen. “Onze particuliere opdrachtgevers waarderen enorm hoe we nu de kwaliteit aantoonbaar maken. Ze zijn veel beter betrokken in de kwaliteitskeuzes”, verwoordde een architectenbureau zijn enthousiasme over zijn pilotervaringen.
Op de informatiemarkt lieten de deelnemers zich informeren over ondersteunende diensten van instrumentaanbieders, kwaliteitsborgers en over ICT systemen.
Gezien het succes en de behoefte aan praktische informatieverstrekking over kwaliteitsborging, wil de organisatie een versie 2.0. organiseren in het voorjaar van 2017. Mogelijk ook in combinatie met enkele verdiepingsworkshops. Voorinschrijving is al mogelijk via info@niemankwaliteitsborging.nl.
Björn Kouwenhoven van NS Stations bv is donderdag 24 november uitgeroepen tot winnaar van de WKO Duurzaamheid Award 2016. Hij is exploitatiemanager energie bij NS Stations en in die functie beheerder van meerdere WKO-installaties. Kouwenhoven ontving de award uit handen van Dick Westgeest, voorzitter van Gebruikersplatform Bodemenergie. De award-uitreiking vond plaats tijdens het jaarlijkse symposium van Gebruikersplatform Bodemenergie op het hoofdkantoor van verzekeraar a.s.r.
Kouwenhoven kreeg de WKO Duurzaamheid Award primair vanwege de verbeteringen en optimalisaties van zijn WKO-systemen die hij in een korte periode van 2 jaar doorvoerde. De jury had het lastig, juist omdat de kwaliteiten van alle vijf genomineerden dit jaar bijzonder hoog waren. Meerdere eindgebruikers blijken echt gepassioneerd met het onderwerp bezig en manifesteren zich als ware ambassadeurs voor deze techniek. Uiteindelijk koos de jury Björn Kouwenhoven omdat de WKO-systemen van NS Stations onder zijn goede begeleiding zorgden voor een reductie van ruim 12 % in het energiegebruik van de gebouwen. “Het lukt Kouwenhoven om van elk WKO-systeem bij NS Stations een succes te maken, vooral door goede monitoring. Daarnaast is hij altijd bereid om de techniek, de voordelen en de valkuilen van WKO-systemen overtuigend en enthousiast naar voren te brengen en kennis te delen. Het feit dat hij zijn kennis op méérdere plaatsen in Nederland verspreidt, maakt hem een waar ambassadeur van WKO en duurzaamheid”, aldus de jury.
Gebruikersplatform Bodemenergie – de belangenbehartiger van eindgebruikers met een WKO-systeem – heeft de WKO Duurzaamheid Award in 2015 in het leven geroepen. Met de prestigieuze award wil het Gebruikersplatform een WKO-eindgebruiker huldigen die uitzonderlijke inspanningen levert om een klimaatinstallatie met WKO te beheren en die zijn/haar ervaring en kennis bovendien intensief met anderen deelt. Kouwenhoven was zichtbaar verheugd met zijn onderscheiding en zei bij de uitreiking dat hij het een erkenning voor zijn werk vindt. Hij blijft zich inzetten voor promotie en stimulering van bodemenergie bij zijn werkgever, maar ook bij andere partijen in de markt.
Voor de WKO Duurzaamheid Award 2016 waren vijf kandidaten genomineerd:
De jury die de genomineerden heeft beoordeeld, bestond dit jaar uit Roger Ravelli (RVO), Wouter Wienk (RVO) en Dick Westgeest (Gebruikersplatform Bodemenergie). In 2015 ging de allereerste WKO Duurzaamheid Award naar Chris Overes, verantwoordelijk voor een omvangrijk WKO-systeem bij een groot vastgoedcomplex van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Het jaarlijkse symposium had, naast de uitreiking van de award, het onderwerp prestatiecontracten als centrale thema. Onder meer de beheerders van Achmea in Apeldoorn en van de Universiteit van Amsterdam waren, samen met hun technische dienstverleners, aanwezig om de prestatiecontracten te presenteren die zij met elkaar hebben afgesloten. Aan het einde van de bijeenkomst kwamen de circa 50 aanwezigen in de zaal tot een redelijke consensus dat een prestatiecontract, in welke vorm dan ook, zeer zinvol kan zijn om de verantwoordelijkheden bij de juiste partijen te leggen.
‘We are BIM live’ was het thema van SUM 2016, de BIM praktijkdag voor de installatiebranche, georganiseerd door Stabiplan en MEPcontent. Ruim 600 deelnemers waren aanwezig in de Van Nelle Fabriek: zowel adviseurs, E- en W-installateurs, groothandels, leveranciers als fabrikanten lieten zich inspireren. Een groot aantal projecten kwam aan de orde tijdens de subsessies van onder andere Deerns, Unica, Hoffman Elektro, DWT-groep, Van Aalst Elektro en ABT. Verder kwamen ook de nieuwste Stabiplan ontwikkelingen aan bod. Zo werd de nieuwe support portal gelanceerd en werd er een preview van Stabicad 11 gegeven.
Tijdens de opening zette Gijs Willem Sloof, algemeen directeur van Stabiplan, hoog in: “Nederland is koploper in Europa met betrekking tot BIM. De installatiebranche is zeer innovatief, en daar mogen we best trots op zijn. We zijn met z’n allen keihard aan het werk om BIM te implementeren.” Hij benadrukte dat BIM een proces is van samenwerken, van elkaar leren en zo samen verder komen. “Deel je ervaringen: je teleurstellingen en je successen”, raadde Edwin Schalk, business development director, de aanwezigen aan. “Dat gaan we vandaag doen, maar hopelijk gaan jullie de deur uit in het besef dat je gewoon de telefoon kunt pakken en elkaar kunt bellen. Leer van elkaar, dan komen we allemaal verder.”
Tijdens de paneldiscussie met verschillende spelers uit de branche bleek dat een grote uitdaging van BIM zit in het managen van verwachtingen. Er bestaan namelijk verschillende interpretaties van BIM. Michiel van Wijk, internationaal BIM manager bij Deerns, vertelde hiervoor een voorbeeldenboek te gebruiken. Zo wordt aan het begin van het project bepaald tot welk niveau het project wordt uitgewerkt, aan de hand van het samen uitgekozen voorbeeld.
Arjan van Haperen, directeur bij Unica Projecten Zuid, ziet ook de waarde van goede voorbeelden in bij het aan de slag gaan met BIM “Goed voorbeeld doet volgen”. Daarnaast voegt hij toe dat de I van BIM niet alleen in het model zit, maar ook in de informatie voor de volgende partij. Het is belangrijk om zich te verdiepen in elkaars processen en om deze op elkaar af te stemmen.
Naast de uitdagingen, werden ook de voordelen van BIM besproken. Zo vertelde Johan Mes, commercieel directeur van Barcol-Air dat zij als fabrikant gebruik van populariteit van BIM door hun BIM-objecten met handelsdata te verrijken. Zo kunnen installateurs direct bestellen en berekenen in het model. Martijn Visscher, tekenaar/engineer bij Breman ziet ook de voordelen van geïntegreerd berekenen in Revit: “als de berekeningen aan de juiste normen voldoen, zijn andere rekenprogramma’s niet meer nodig.”
In het eerste kwartaal van 2017 komt Stabicad 11 uit. Tijdens de SUM kregen bezoekers alvast een preview van wat zij kunnen verwachten. De focus bij de ontwikkeling van Stabicad ligt op tijdwinst door middel van productiviteitstools. Zo zal in Stabicad 11 standaard support voor flexibel tekenen beschikbaar komen. Ook geïntegreerd berekenen speelt een grote rol. Naast het verder ontwikkelen van de bestaande rekenmodules, zullen modules voor gasleidingberekening en kabelberekening toegevoegd worden. Daarmee heeft Stabicad rekenfunctionaliteit beschikbaar om alle leidingsystemen in een bouwwerk geïntegreerd te berekenen of controleren, gebaseerd op lokale standaarden en normen. Daarnaast gaat Stabiplan E-learning aanbieden. Hier kunnen klanten zich op abonneren en online trainingen volgen, waar en wanneer ze maar willen.
Dat Virtual Reality niet langer science-fiction is, maar bouwprocessen efficiënter maakt, werd duidelijk tijdens de indrukwekkende presentatie van Johan Schlingmann, manager product management bij Stabiplan. Met de Microsoft HoloLens inspecteerde Schlingmann een Remeha ketel en een Duijvelaar Hydrofoor-unit. Ook werd er ‘even’ een 3D installatie in de zaal gezet. De deelnemers zagen live hoe technische data en onderhoudscijfers uit het BIM-model werden opgeroepen met de HoloLens. Installateurs of monteurs op de bouw profiteren zo van slimme informatie, eerder toegekend in het BIM-proces.
De nieuwe supportportal werd gelanceerd met community functionaliteit: BIMme! Hét platform om kennis te delen met duizenden actieve medegebruikers. Hier kunnen Stabicad gebruikers vragen, kennis en ervaringen met elkaar delen, om elkaar zo verder te helpen.
Van 14 tot 18 maart 2017 vindt in Frankfurt am Main weer Europa’s grootste vakbeurs voor de installatietechniek plaats. Het motto van de ISH 2017 luidt ‘Water. Energy. Life’, zo maakt de beursorganisatie bekend. Het gedeelte ISH Water dat duurzame sanitaire oplossingen en badkamerdesign zal bieden, heeft in 2017 als hoofdthema: ‘Badkamers voor mensen’. Hierbij worden uiteenlopende aspecten zoals design, gezondheid, wellness, comfort, maar ook het spaarzame gebruik van grondstoffen en drinkwaterhygiëne behandeld. In het gedeelte Energy en Aircontec zal alles rond het thema energie-efficiëntie en comfort in gebouwen draaien.
Ook digitale verwarming en de integratie van IT in verwarmingstechnologieën zal een onderwerp zijn op de beurs. Dit komt samen onder het hoofdthema ‘Overstap op nieuwe energiebronnen met toekomst – wij hebben de oplossingen’. Bezoekers kunnen hier kennis maken met het totale spectrum aan innovatieve gebouwsysteemtechniek. Op het gebied van de koeltechniek zullen onder andere moderne ventilatiesystemen voor huizen worden gepresenteerd, en zullen dus ook de thema’s energie-efficiëntie en comfort in huizen en centrale en decentrale oplossingen voor nieuwbouw en sanering worden behandeld. Het zal bovendien over de technische uitdagingen van een milieuvriendelijke klimaat- en ventilatietechniek gaan.
Turkije is in 2017 het ISH-partnerland – dit werd al eind juni 2015 unaniem door de organisator Messe Frankfurt en de ideële verantwoordelijke organisaties van de beurs besloten. “Met dit besluit doen wij recht aan de toenemende deelname van Turkije aan de ISH, zowel aan de bezoekers- als aan de exposantenkant”, benadrukt Wolfgang Marzin, algemeen directeur van Messe Frankfurt. De sanitair-, verwarmings- en klimaatbranche is verantwoordelijk voor vijf procent van de Turkse export.
Op donderdag 24 november reikt het Gebruikersplatform Bodemenergie voor de tweede maal de WKO Duurzaamheid Award uit. Voor de editie 2016 zijn vijf eindgebruikers van een WKO-systeem genomineerd. Alle vijf zijn het beheerders van een WKO-systeem die zich volgens de jury onderscheiden door de wijze waarop zij hun systemen beheren, maar ook doordat zij andere eindgebruikers helpen bij het vergaren van informatie en kennis over deze systemen. Met deze award wil het Gebruikersplatform Bodemenergie een WKO-eindgebruiker huldigen die uitzonderlijke inspanningen levert om zijn/haar ervaring en kennis met anderen te delen. Daarbij gaat het om het delen van kennis en ervaringen die nodig zijn voor het verbeteren en optimaliseren van een klimaatinstallatie met WKO.
Het Gebruikersplatform Bodemenergie – de belangenbehartiger van eindgebruikers met een WKO-systeem – heeft de award in 2015 in het leven geroepen. De kanshebbers van dit jaar zijn:
Taeke Kuipers, Hortus Botanicus
Marc Oosterbaan, Baarle Nassau
Björn Kouwenhoven, NS Stations
Jack Suijkerbuijk, Jeroen Bosch Ziekenhuis
Arjan Westerhoff, Schuberg Philip / Schiphol Rijk
De jury die de vijf genomineerden heeft beoordeeld, bestaat dit jaar uit Roger Ravelli (RVO), Wouter Wienk (RVO) en Dick Westgeest (Gebruikersplatform Bodemenergie). In 2015 ging de allereerste WKO Duurzaamheid Award naar Chris Overes (foto), verantwoordelijk voor een omvangrijk WKO-systeem bij een groot vastgoedcomplex van het ministerie van Binnenlandse Zaken. In zijn functie voldoet hij ruim aan de eerder genoemde voorwaarden voor de prestigieuze award. Zo treedt hij treedt op als adviseur voor andere eigenaren en beheerders. Dit jaar vindt de uitreiking van de WKO Duurzaamheid Award plaats op donderdagmiddag 24 november, tijdens het jaarlijkse symposium van het Gebruikersplatform Bodemenergie. Naast de uitreiking van de WKO Duurzaamheid Award zijn er op dit symposium diverse sprekers die een presentatie verzorgen over het thema:
Het doel van het Gebruikersplatform Bodemenergie is om de risico’s van een WKO-systeem beter en rechtvaardiger te kunnen verdelen over de betrokken marktpartijen. Enkele eindgebruikers zullen op de bijeenkomst hun ervaringen met prestatiecontracten uit de doeken doen. Tevens is er een presentatie over en rondleiding langs het WKO-systeem van gastheer en verzekeringsmaatschappij a.s.r. te Utrecht. Meer informatie is te vinden op www.gebruikersplatformbodemenergie.nl.
Het Gebruikersplatform Bodemenergie organiseert op donderdag 24 november een symposium voor eindgebruikers en beheerders van WKO-systemen. Dit jaar is het thema ‘Meer garanties op betere prestaties van bodemenergiesystemen!’ Daarmee speelt de organisator in op het feit dat de eigenaren steeds vaker opdraaien voor de extra kosten om installaties te verbeteren als er vooraf geen prestatieafspraken zijn vastgelegd. Volgens het Gebruikersplatform Bodemenergie mogen die kosten niet eenzijdig bij de eindgebruiker komen te liggen.
Tijdens het symposium zullen verschillende deskundigen hun visie geven op dit onderwerp. Zo delen Theo Peters (Achmea) en Edwin Adang (Universiteit van Amsterdam) hun ervaringen met prestatiecontracten. Rik Molenaar (Techniplan) gaat in op de verplichtingen die installateurs hebben vanwege hun certificering volgens BRL 11000 en BRL 6000-21. Daarnaast is er ruimte voor discussie en het stellen van vragen aan de ervaringsdeskundigen.
Tijdens het symposium wordt de WKO Duurzaamheid Award uitgereikt. Deze gaat naar een WKO-eindgebruiker die in de afgelopen periode een belangrijke rol heeft gespeeld om zijn kennis en ervaring met de verbeteringen en optimalisaties aan zijn WKO-installatie te delen met andere eindgebruikers. Verder is er een rondleiding en bezichtiging van het WKO-systeem van het A.S.R. gebouw ter plekke. Tot slot is er nog een borrel waar aanwezigen uitgebreid kunnen netwerken en ervaringen uitwisselen met andere eindgebruikers.
RVO.nl organiseert op 22 november a.s. een webinar over BENG-indicatoren. BENG staat voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen. Met het webinar wil de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO) de context van de BENG-indicatoren en de voorgenomen eisen onder de aandacht van bouwprofessionals te brengen. Deze voorgenomen eisen zullen de EPC-methode voor nieuwbouw vervangen per 1 januari 2021. Voor overheidsgebouwen geldt de verplichting 2 jaar eerder. RVO-experts informeren verder over de verandering van regelgeving voor de energieprestatie van gebouwen. Wat komt erbij kijken en waar moet rekening mee worden gehouden? Het webinar is vooral interessant voor bedrijven en professionals in de gebouwde omgeving die met nieuwbouw te maken hebben.
Hans van Eck en Jacqueline Hooijschuur van RVO.nl verzorgen de presentatie. Het programma ziet er als volgt uit:
-Wat is BENG?
-Waarom BENG?
-Voor wie is BENG?
-Wat is het verschil tussen BENG en EPC?
-Wat houden de drie BENG-eisen in?
-Op welke manieren kun je aan de eisen voldoen?
-Zijn er al praktijkvoorbeelden van BENG?
-Waar kan ik terecht voor meer informatie over BENG?
Deelname aan dit webinar is gratis, aanmelden is verplicht. Dit kan via deze link. U kunt het webinar op dinsdag 22 november van 14:30 – 15:30 uur live vanachter uw eigen computer, tablet of smartphone volgen en direct reageren of vragen stellen. Ook kunt u de complete presentatie na afloop op ieder willekeurig moment terugkijken.
Het Nationaal BIM Platform en Wavin organiseren op 8 november een gratis seminar over het intelligent ontwerpen, bouwen en onderhouden van installaties en leidingen met BIM. De middag vindt plaats in het Innovatiecentrum Duurzaam Bouwen te Rotterdam en is bedoeld voor zowel senior managers als directeuren werkzaam bij installatiebedrijven, installatieadviseurs en architectenbureaus maar ook bij waterleidingbedrijven, energiemaatschappijen, vastgoedbeheerders en overheden.
Tijdens het event spreken experts en praktijkdeskundigen ook over de winst en toegevoegde waarde van BIM tijdens de complete levenscyclus van gebouwen, dus van het ontwerp tot en met de beheerfase. Deelnemers krijgen antwoord op vragen als:
-Hoe is het werken in BIM in de installatiebranche anders dan werken op de traditionele manier?
-Hoe kunnen bedrijven in de installatiebranche kostenvoordelen realiseren door te werken met BIM?
-Welke hobbels moeten bedrijven in de installatiebranche nemen om succesvol te kunnen werken met BIM?
-Welke lessen zijn er te leren van ervaringsdeskundigen in de installatiebranche die al werken met BIM?
-Welke voordelen heeft BIM tijdens het beheren van vastgoed?
De sprekers tijdens het seminar BIM en Intelligent leidingontwerp zijn:
-Roy van der Velden, directeur van B+M en projectcoördinator tijdens de bouw van het gebouw ‘De Rotterdam’, over de kracht van BIM tijdens het ontwerpen, bouwen en beheren van vastgoedprojecten.
-Pieter Willem Roozenboom, BIM-coördinator bij DWA, over de kracht van BIM tijdens het maken van installatieadviezen.
-Gerwin Korpershoek, Informatiemanager en BIM Innovator bij Unica, over de waarde en het gebruik van werken in BIM als installateur.
-Frits van Enk, BIM-specialist bij Aveco De Bondt
-Wilco van de Kamp, adviseur Gebouwgebonden Installaties en Energiemanagement bij BWE Adviseurs
-Michan Katerbarg, e-business manager NWE van Wavin, over de toegevoegde waarde van de dienst -Revit Package voor installatieadviseurs en installateur bij het ontwerpen van een ‘as-built’ leidingsysteem.
Op 7 december a.s. vindt in de Jaarbeurs in Utrecht de BIM Praktijkdag Installatie 2016 plaats. Positieve voorbeelden van geslaagde BIM-toepassingen passeren hier de revue. De organisatoren hopen met deze dag installateurs warm te maken voor BIM, in de toepassing waarvan installateurs achterblijven bij architecten en aannemers. ‘BIM leidt tot betere samenwerking, maakt communicatie met opdrachtgevers eenvoudiger en voorkomt faalkosten. Je kunt zelfs stellen dat het de positie van de installateur in de keten versterkt.’ De BIM Praktijkdag staat in het teken van praktijkcases, strategie en innovatie. De dag is bedoeld voor iedereen in de installatiesector die zijn kennis over BIM wil vergroten en wil weten hoe het toegepast kan worden in de eigen bedrijfsvoering.
Hoe zit het precies met BIM in de installatiesector, en doen Nederlandse installateurs het anders dan hun Europese collega’s? Marktonderzoekbureau USP heeft dit gevraagd aan 1200 Duitse, Franse, Belgische, Poolse en Nederlandse installateurs. Onderzoeker Jan Paul Schop van USP bijt op de BIM Praktijkdag Installatie het spits af met de presentatie van de onderzoeksresultaten.
Is BIM de oplossing voor beheer en onderhoud? Berend Koudstaal, Manager Stafbureau Sector Vastgoedbeheer, Programma Integrale Bouw, Erasmus MC had gehoord dat BIM al zijn problemen zou oplossen. Hij is gaan pionieren. Hij vertelt erover op de BIM Praktijkdag.
Technisch aannemer TBK Holland uit IJsselstein heeft BIM ingezet bij de bouw van een school voor buitenschoolse opvang. Dit gebeurde in een geïntegreerd contract met de aannemer. Hoe pakte dit in de praktijk uit? Wat zijn de leermomenten voor de IJsselsteinse installateur? General manager Jeroen Koppes deelt zijn ervaringen.
Koppes is positief. Hij moest in eerste instantie zijn collega’s overtuigen van het nut. Het enthousiasme heeft het gewonnen. Kort door de bocht: de voorbereiding met BIM duurt langer, de uitwerking en uitvoering gaan veel sneller en de faalkosten zijn lager. Koppes: “Vroeger werd een fout op de bouwplaats ontdekt, nu wordt deze al op de tekening opgelost.” Zijn tip: wacht niet af, pak het aan, spring op die trein. Iedereen kan BIM-en.
Uneto-VNI zal volgend jaar voor het eerst meedoen aan de Dag van de Bouw. Hiermee wil de brancheorganisatie laten zien welke belangrijke rol techniek speelt in woningen, gebouwen en infraprojecten. Leden van Uneto-VNI kunnen nu al projecten aanmelden die meedoen aan de Dag van de Bouw. Deze dag vindt plaats op 20 mei 2017 en zal dan voor de twaalfde keer worden gehouden. Op diverse locaties in het land kan tijdens deze dag de kunde van de bouw en het vakmanschap van tegelzetter tot installateur ervaren worden. De brancheorganisatie sluit zich dit jaar aan bij de andere organiserende partijen Bouwend Nederland en de Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra.
Bouwend Nederland lanceert vandaag de vernieuwde website www.debouwmaakthet.nl. Op deze website is het elke dag een Dag van de Bouw. Naast wetenswaardigheden van en nieuwtjes over de bouw- en infrasector, vinden bezoekers hier updates van diverse mensen die zelf in de bouw actief zijn én alle informatie over de Dag van de Bouw. Op de website www.detechniekachternederland.nl zijn de technische hoogstandjes te vinden die de leden van Uneto-VNI dagelijks realiseren.
Op 15 november wordt in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam de Stabicad User Meeting SUM 2016 georganiseerd. Op deze dag ontmoeten adviseurs, installateurs en fabrikanten elkaar en draait alles om het thema: ‘We are BIM LIVE’. Air Spiralo introduceert hier samen met Stabiplan de eerste complete ventilatiebibliotheek op MEPcontent. Te zien is hoe de ventilatiebibliotheek en BIM kunnen leiden tot effectiever ontwerp en realisatie van MEP-projecten. In een subsessie wordt de werking getoond met het assortiment ventilatieproducten van Air Spiralo: van tekening tot bestellen bij de groothandel.
De SUM wordt georganiseerd door Stabiplan en staat in het teken van praktijkverhalen, recente marktontwikkelingen en toekomstverwachtingen. Om 10.00 uur start het plenaire programma. waarin de hele BIM-workflow en de rol van installateur, adviseur en fabrikant aan bod komen. In de subsessies komen BIM-projecten, live demo’s van de Stabicad software en praktijkervaringen met BIM aan bod.
Meer dan 25 bedrijven, colleges van ROC Midden Nederland en brancheverenigingen verzorgen workshops of rondleidingen tijdens het Feest van de Techniek. Eerstejaars vmbo-leerlingen volgen elke dag drie workshops, waarin zij bijvoorbeeld leren een afvoer aan te sluiten. De tweedejaars bezoeken diverse (technische) bedrijven zoals Ziggo, Hema en Strukton. Het Feest van de Techniek vindt plaats van 7 tot en met 11 november a.s. Er worden meer dan 1000 vmbo-leerlingen verwacht. Het evenement vindt plaats op Lage weide, Utrecht.
Of het nu gaat om zorg, energievoorziening, bouw en industrie, ICT of voedselproductie: technologie is niet weg te denken, (nog steeds) enorm in ontwikkeling en zet de arbeidsmarkt op zijn kop. Het aantal technici neemt echter op bepaalde niveaus niet snel genoeg toe, met als gevolg een toenemend tekort aan gekwalificeerd technisch personeel.
Het Feest van de Techniek is bedoeld om techniekonderwijs in de stadsregio Utrecht te stimuleren en tegelijkertijd de verbinding tussen (vmbo-)scholen en het bedrijfsleven te verstevigen. Deze kennismaking met techniek helpt leerlingen op positieve wijze na te denken over hun profielkeuze en een technische (vervolg)opleiding. Hiervoor hebben het ROC Midden Nederland, Opleidings- en ontwikkelingsfonds voor het Technisch InstallatieBedrijf, Installatiewerk Midden Nederland, Gemeente Utrecht, Economic Board Utrecht en Industrievereniging Lage Weide de handen ineengeslagen.
Het Feest van de Techniek wordt op maandag 7 november om 9.00 uur geopend door Pim van den Berg, Gedeputeerde van de Provincie Utrecht. Op vrijdag 11 november sluit Jeroen Kreijkamp, wethouder van de Gemeente Utrecht, om 15.45u het Feest van de Techniek af. Locatie voor opening en afsluiting is Atoomclub, Atoomweg 50.
Elke dag van 9.00 tot 16.00 uur is het programma gevuld met diverse activiteiten. Meer informatie en het programma is te vinden op de website van het Feest van de Techniek: www.feestvandetechniek.nl.
Tijdens de Nationale Klimaattop vandaag ondertekenden bijna honderd partijen, waaronder gemeenten, provincies, Energie-Nederland, Enexis, Liander, Stedin, Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland, Natuur & Milieu en het HIER klimaatbureau het manifest ‘Aan de slag met wonen zonder aardgas’. Daarmee geven zij aan concreet te beginnen met de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. Het manifest is na ondertekening aangeboden aan minister-president Mark Rutte en staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Sharon Dijksma. Dijksma: “Het initiatief van bijna honderd gemeenten, provincies en andere organisaties om te werken aan gasvrije huishoudens is mooi en tegelijk noodzakelijk. Nederland moet af van zijn verslaving aan fossiele energie. Er is veel winst te behalen in CO2-reductie in woningen. Mensen in een groot aantal gemeenten kunnen er straks voor kiezen om energieneutraal te gaan wonen. Dat levert een flinke milieuwinst op en tegelijk ook een lagere energierekening.”
Een van de grootste consequenties van het klimaatakkoord van Parijs voor Nederland, is dat we gaan stoppen met het gebruik van aardgas in de gebouwde omgeving. Dat betekent dat ruim zeven miljoen huishoudens overgaan op andere manieren van verwarming, koken en het verwarmen van tapwater. Gemeenten, provincies, energiebedrijven, netbeheerders, milieuorganisaties en lokale energie-initiatieven grijpen deze verandering aan om gezamenlijk de verduurzaming van Nederland te versnellen. De partijen kunnen samen vanaf 2030 een CO2-reductie van ruim 5 megaton per jaar realiseren.
De transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving leidt voor veel bewoners tot grote veranderingen. Het is dan ook van essentieel belang hen tijdig te informeren en te betrekken bij de verduurzaming van hun woning en buurt. Op dit moment is 86 procent van de Nederlanders nog niet op de hoogte van de noodzaak om te stoppen met het gebruik van aardgas voor de verwarming van woningen. Via de website www.hierverwarmt.nl worden bewoners geïnformeerd over de plannen in hun omgeving.
Met een wijkgerichte aanpak worden bewoners in de bestaande bouw betrokken bij de keuze voor alternatieven en wordt uiteindelijk de meest passende warmtevoorziening gekozen. In alle gevallen is besparing door middel van isolatie noodzakelijk. De partijen streven ernaar om er zo snel mogelijk voor te zorgen dat nieuwbouwwijken niet meer op aardgas aangesloten worden.
Door bundeling van krachten kunnen kostenreducties plaatsvinden zodat alternatieven voor aardgas steeds goedkoper worden. Daarom ontplooien de gemeenten, provincies, netbeheerders en energiecoöperaties activiteiten voor de overgang naar een aardgasvrije leefomgeving in samenwerking met woningcorporaties, bouwbedrijven en overige bewonersorganisaties. Omdat de aardgastransitie vele nieuwe vragen oproept, organiseren zij ook samen met deze partijen en andere overheden een professionele kennisontwikkeling en -deling, zowel op landelijk als lokaal niveau.
De regionale netwerkbedrijven ondersteunen gemeenten bij de transitie door onder andere relevante informatie over de gasnetten en de elektriciteitsnetten ter beschikking te stellen. Zo werken zij samen aan de meest optimale oplossingen voor een duurzame, veilige en betrouwbare energie-infrastructuur tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.
Lokale energie-initiatieven spelen een aanjagersrol bij de transitie door samen met gemeenten plannen te ontwikkelen en bewonersorganisaties te betrekken en begeleiden in dit proces. HIER opgewekt, het kennisplatform van lokale energie-initiatieven, ondersteunt de lokale energie-initiatieven op dit terrein.
Het manifest is een initiatief van Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland en het HIER Klimaatbureau.
Maya van de Steenhoven, namens Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland: “Als we serieus zijn over de ambities die we hebben afgesproken in Parijs, moeten we veel meer gaan doen dan nu. Er is snel actie nodig om grote investeringen in nieuwe gasnetten te voorkomen. Het feit dat zoveel partijen vandaag uitspreken hier daadwerkelijk mee aan de slag te gaan, is een historische eerste stap voor het gasverslaafde Nederland. In Zuid-Holland zijn de eerste stappen al in voorbereiding.”
Sible Schöne namens het HIER klimaatbureau: “In de jaren zestig heeft ook een vergelijkbare grootschalige transitie van kolen naar gas plaatsgevonden. Aardgas heeft de Nederlandse huishoudens veel gebracht, maar nu is het tijd voor een schoner en duurzamer alternatief. De transitie naar wonen zonder aardgas is een groot en langdurig proces. Juist daarom is het belangrijk dat we het nu in gang zetten.”
Bouw & Installatie Zuid-Nederland viert op 1, 2 en 3 november haar eerste editie in een vernieuwde opzet. De beursvloer zal gevuld zijn met exposanten uit zowel de bouw- als installatiesector. Iedere beursdag heeft een specifiek thema. Bovendien zijn er verschillende demonstraties op het demoplein, waarop ook elke dag een bouwcase wordt gepresenteerd. De vakbeurs heeft als doel de Zuid-Nederlandse bouw- en installatiebranche bij elkaar te brengen.
‘Educatie’ is het thema van beursdag één. De jeugd heeft de toekomst en kundig personeel is essentieel voor bedrijven. Bouw & Installatie Zuid-Nederland schenkt op deze dag samen met het onderwijs extra aandacht aan de medewerker van morgen. Van 13.00 tot 15.00 uur vindt op de beursvloer een discussie plaats met als centrale vraag: Waarom is het lastig om aansluiting te vinden tussen de vakopleidingen en het werkveld? Aan het woord komen drie experts: Tjeu van der Laan (Gilde opleidingen), Jan Cromwijk (OTIB) en Jack van Boxmeer (Installatiewerk).
‘Netwerken en verbinden’ staat centraal op de tweede beursdag. Met het Meet & Match Event zorgt de vakbeurs ’s ochtends voor matches met mede-standhouders. Een ‘dynamische’ borrel sluit de dag af.
De laatste beursdag is omgedoopt tot ‘Duurzame Donderdag’. Om dit thema verder uit te lichten, vindt er een speciale editie van het Bouwontbijt plaats. Het Bouwontbijt verandert voor één keer in een ‘Bouwlunch’. Deze bijeenkomst is voor iedereen die zich betrokken voelt bij het bouwproces. De ‘Bouwlunch’ vindt op 3 november plaats van 10.00 tot 13.00 uur. Er komen vier sprekers uit de branche aan het woord over onder andere luchtdicht bouwen en duurzaam onderhouden. Vervolgens is er een lunch. Aanmelden kan via: http://bouwontbijt.com/bouwontbijt-in-venray.
Het volledige programma van Bouw & Installatie Zuid-Nederland is te vinden op www.evenementenhal.nl/bouwinstallatie. Bouw & Installatie Zuid-Nederland is geopend van 13.00 tot 21.00 uur. Belangstellenden kunnen hun e-ticket(s) kosteloos registreren via www.evenementenhal.nl/bouwinstallatie. Parkeren is voor iedereen gratis.
ISSO en InnovatieLink organiseren samen het New Business Event 2016. Tijdens deze bijeenkomst worden nieuwe technieken aan ondernemers gepresenteerd. De verschillende presentaties, met onder andere als titels ‘Alles in huis verbonden’ en ‘Biobased woningmodule’ schetsen een beeld hoe deze technieken in het business model kunnen worden ingepast, hoe deze technieken werken en wat de voordelen en nadelen ervan zijn. Het event vindt plaats op 10 november a.s. in het Engels Conference Center, naast het Rotterdamse Centraal Station. Er zijn geen kosten aan verbonden.
Op 1 en 9 november staan twee seminars in respectievelijk Zwolle en Zaltbommel in het teken van het Nul op de Meter-concept. Corporaties, gebouweigenaren, projectontwikkelaars, aannemers, VVE’s, architecten, financierders, gemeenten en installateurs krijgen tijdens deze kosteloze seminars inzicht in het verduurzamen van de woningvoorraad (bestaande bouw en nieuwbouw) door middel van dit concept. In het programma komen thema’s als All-Electric en gevelisolatie aan bod. Ook krijgt u inzicht in de toekomst van Nul op de Meter: nu is dit nog een keuze, maar wordt dit in de toekomst wettelijk of maatschappelijk verplicht?
De seminars zullen in het teken staan van diverse praktijkoplossingen voor renovatie en nieuwbouw, waarbij betaalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid centraal staan. Wat zijn de successen en behaalde resultaten en hoe kunt u dit concept zelf toepassen?
De seminars starten om 9:00 uur en duren tot 13:00 uur. Inschrijven kan hier
Nederlands grootste zonne-energiecongres, de Sunday, staat op woensdag 23 november 2016 in het teken van het versnellen van innovatie. “De solar gemeenschap moet zichzelf mobiliseren om zijn ware potentieel te tonen en te benutten”, stelt Christophe Ballif, keynote spreker op de Sunday 2016. Hij is professor bij École polytechnique fédérale de Lausanne (EPFL) en directeur van het PV-laboratium van deze instelling. De wetenschapper ziet het als een grote uitdaging om meer onderzoek van het laboratorium naar de markt te brengen en daarmee innovatie te versnellen. “De pv-wereld is redelijk conservatief geworden”, vindt Ballif.
Het feit dat veel cel- en modulefabrikanten maar net winstgevend zijn, wijst hij mede als oorzaak aan. “Hierdoor duurde het bijvoorbeeld lang voordat passivated emitter real cell (PERC-)zonnecellen de markt penetreerden. Door deze tendens duurt het ook een lange tijd alvorens technieken met gepassiveerde zonnecelcontacten, zoals heterojunctie siliciumzonnecellen, een grote rol spelen. Als onderzoeker zou ik graag zien dat innovaties sneller door de markt overgenomen worden, omdat het een mogelijkheid is om de uitrol van zonnestroom sneller, goedkoper en beter te laten verlopen.”
De revolutionaire prijsdaling van zonnepanelen in de afgelopen 15 jaar is volgens Ballif een van de grootste doorbraken in de geschiedenis van zonne-energie. “Ik denk dat maar weinig mensen buiten de solar industrie beseffen wat de volledige gevolgen en mogelijkheden zijn als je tegen extreem lage kosten zonnestroom kunt opwekken.” Volgens Ballif is het daarom belangrijk dat de verschillende landen in de komende jaren de snelheid behouden bij de uitrol van zonnestroom. “Want ondanks dat veel landen het Klimaatakkoord van Parijs ratificeren, zijn zij nog niet echt bereid om massaal hernieuwbare energie – en zonne-energie in het bijzonder –te ontwikkelen. Het risico bestaat dat het tempo van de uitrol vertraagd wordt met als gevolg een sterke negatieve uitstraling op de volledige zonne-energiesector. Zonder stimulans of regelgeving om van fossiele brandstoffen af te stappen, wordt de situatie kritisch. De solar gemeenschap moet zichzelf mijns inziens mobiliseren om zijn ware potentieel te tonen en te benutten. Niet voor niets draagt mijn keynote speech van de Sunday de titel ‘In the air, on see and on land: when everything will become solar’.
Naast een plenair programma in de ochtend – met de keynote speech van Ballif – kent de Sunday dit jaar 2 keer een ronde van 3 parallelsessies. Alle sprekers en het volledige programma zijn via de website raadplegen.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) biedt tijdens de Sunday de aanwezigen een mogelijkheid tot een adviesgesprek. RVO.nl voert voor het onderwerp ‘zon’ tal van subsidie- en fiscale regelingen uit. De bezoekers van de Sunday kunnen een adviesgesprek aanvragen voor tal van onderwerpen: de Experimentenregeling elektriciteitswet, de postcoderoos of de SDE+-regeling.
De themadag ‘Vol gas voor gasloos: FEIT of FICTIE?’ van ventilatiefabrikant Duco is vorige week woensdag uitgedraaid op een recordeditie. Niet minder dan 250 professionals kwamen tijdens de themadag met elkaar in contact om de vastgoedwereld van morgen te vormen. De complete Nederlandse woningvoorraad moet van het gas af. Een forse opgave waarvoor samenwerking en kennisdeling essentieel zijn.
